Soru

Zorluk: Çok zorİdare Hukukuna Giriş ve Özellikleri

Türk hukuk sisteminde idare hukuku; kaynağını Anayasa'dan alan, kamu gücü ayrıcalıklarıyla donatılmış ve idarenin işleyişini düzenleyen bağımsız bir hukuk dalıdır. İdare hukukunun genel özellikleri ve Türk idari rejimi içerisindeki konumu dikkate alındığında, bu hukuk dalına ilişkin aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İdare hukuku genç, dinamik ve kural olarak tedvin edilmemiş (kodifiye edilmemiş) bir hukuk dalı olduğu için kuralları büyük ölçüde yargısal içtihatlarla şekillenmiştir.
  2. B
    İdari işlemler kural olarak tek taraflıdır ve ilgilinin rızasına bağlı olmaksızın kamu gücü kullanılarak hukuk aleminde doğrudan sonuç doğurur.
  3. C
    İdare ile bireyler arasındaki hukuki ilişki sözleşmesel bir nitelikten ziyade, kanunlar ve düzenleyici işlemlerle önceden belirlenmiş olan statüsel bir nitelik taşır.
  4. D
    İdari uyuşmazlıkların çözümünde adli yargıdaki taraflarca hazırlama ilkesi yerine, idari hakimin maddi gerçeği kendiliğinden araştırdığı re'sen araştırma ilkesi uygulanır.
  5. İdare hukukunun kodifiye edilmemiş olması, idari organlara yasama organının açık bir yetkilendirmesi olmaksızın idare alanında asli düzenleme yapma yetkisi tanır.Cevap

Cevap

İdare hukukunun kodifiye edilmemiş olması idareye asli (bağımsız) bir düzenleme yetkisi tanımaz; idarenin tüm işlemleri kanunilik ilkesi uyarınca yasal bir dayanağa sahip olmalıdır.
İdare hukuku tedvin edilmemiş (kodifiye edilmemiş) yani tek bir temel kanun altında toplanmamış olsa da, bu durum idareye yasama organından bağımsız bir düzenleme alanı yaratmaz. Türk anayasal sisteminde idarenin düzenleme yetkisi kanunilik ilkesine dayanır ve türevsel bir niteliktedir. İdare, kanunun açıkça yetki vermediği veya çerçevesini çizmediği bir konuda (Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri için Anayasa'da belirtilen özel durumlar hariç) asli kural koyamaz.

Adım Adım Çözüm

1
İdare hukukunun 'genç ve içtihat ağırlıklı' olma özelliğini analiz et.
Doğru bir tespittir; idare hukuku kuralları içtihatlarla (Danıştay kararlarıyla) gelişmiştir.
Bu dalın tedvin edilmemiş (tek bir kanunda toplanmamış) olmasının doğal sonucudur.
2
İdarenin işlem yaparken kullandığı 'kamu gücü' ve 'statüsel' yapıyı değerlendir.
İdare özel hukuk kişileriyle eşit değildir; tek taraflı işlem yapar ve kişileri belirli statülere sokar.
Kamu yararı amacı, idareye özel hukukta olmayan ayrıcalıklar tanınmasını gerektirir.
3
İdari yargılama usulündeki 're'sen araştırma' ilkesini kontrol et.
İdari yargıda hakim delilleri kendiliğinden toplar; bu da idari rejimin bir özelliğidir.
Birey karşısında güçlü olan idarenin işlemlerinin denetimi kamu düzenindendir.
4
İdarenin düzenleme yetkisinin kaynağını (Kanunilik İlkesi) sorgula.
İdarenin düzenleme yetkisi 'tali' (ikincil) ve 'türevsel'dir; kanunsuz idare olmaz.
Hukuk devletinde idare, yasama organının açık bir yetkilendirmesi veya bir kanun hükmü olmadan (bazı CB kararnameleri istisnası hariç) asli kural koyamaz.

Anahtar Kavram

İdare Hukukunun Özellikleri ve Kanunilik İlkesi

İpuçları

1
İdare hukukunun kurallarının bir kitapta toplanmamış olması (tedvin edilmemişlik), idarenin hukuktan bağımsız olduğu anlamına mı gelir?

Daha Fazla Pratik

Anayasa'daki normlar hiyerarşisi ile idarenin düzenleyici işlemlerinin (Yönetmelik vb.) dayanağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla