I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri'nin Gelibolu Yarımadası'ndaki cephe kilitlenmesini kırmak amacıyla Ağustos 1915'te Suvla Koyu'na yeni kuvvetler çıkararak Kocaçimen Tepesi ve Conkbayırı hattını ele geçirme planı, Osmanlı 5. Ordusu bünyesinde Anafartalar Grubu Komutanlığı'nın kurulmasına zemin hazırlamıştır. Bu komutanlığa getirilen Kurmay Albay Mustafa Kemal'in sevk ve idaresinde gerçekleştirilen 9-10 Ağustos Anafartalar ve Conkbayırı karşı taarruzları, harekâtın kaderini tayin etmiştir.
Bu askerî harekâtın stratejik boyutları ve sonuçları dikkate alındığında, Anafartalar ve Conkbayırı muharebelerinin Osmanlı savunması ve savaşın genel seyri üzerindeki en belirleyici etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- İtilaf güçlerinin Gelibolu'daki hâkim yükseltileri ele geçirip Boğaz topçu bataryalarını karadan susturma stratejisini kesin olarak çökertmesi ve düşmanın taarruz inisiyatifini tamamen kırarak tahliye kararı almasına yol açmasıCevap
- Bİtalya'nın İtilaf Devletleri safında savaşa katılmasını engelleyerek Akdeniz havzasındaki jeopolitik dengeyi İttifak Devletleri lehine kesinleştirmesi
- CÇarlık Rusyası'nın müttefiklerinden yardım alamaması üzerine Kafkasya'daki tüm askerî birliklerini derhal geri çekip savaşı sonlandıran Brest-Litovsk Barış Antlaşması'nı imzalaması
- Dİtilaf donanmasının Boğaz tahkimatını denizden aşamayacağını anlayarak Kafkas Cephesi'ndeki Rus ordularına doğrudan Basra Körfezi üzerinden yeni bir lojistik koridor açması
- EOsmanlı Genelkurmayı'nın Kanal Harekâtı'ndan tamamen vazgeçerek eldeki tüm lojistik kaynakları Hicaz ve Yemen savunmasına aktarmasına neden olması
Cevap
İtilaf güçlerinin Gelibolu'daki hâkim yükseltileri ele geçirip Boğaz topçu bataryalarını karadan susturma stratejisini kesin olarak çökertmesi ve düşmanın taarruz inisiyatifini tamamen kırarak tahliye kararı almasına yol açması
Çanakkale Kara Savaşları'nın düğüm noktası Gelibolu Yarımadası'nın omurgasını oluşturan Conkbayırı ve Kocaçimen yükseltileridir. İtilaf Devletleri Ağustos 1915'te Suvla Koyu'na çıkarma yaparak bu tepeleri ele geçirmeyi ve Boğaz'ı savunan Osmanlı topçularını karadan imha etmeyi amaçlamıştır. Mustafa Kemal'in Anafartalar Grubu Komutanı olarak yönettiği 9-10 Ağustos karşı taarruzları düşmanın bu son stratejik planını kesin bir hezimete uğratmış, İtilaf ordusunun taarruz gücünü tüketerek nihai olarak Gelibolu'dan çekilme (tahliye) kararı almasına yol açmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Çanakkale Kara Savaşları'nda Mustafa Kemal'in Rolü, Anafartalar ve Conkbayırı Muharebeleri ile Stratejik Sonuçları
İpuçları
1
İtilaf Devletleri'nin Suvla çıkarmasındaki asıl hedefinin Gelibolu'nun hâkim tepeleri üzerinden Boğaz tabyalarını etkisiz kılmak olduğunu göz önünde bulundurunuz.
2
Mustafa Kemal'in Anafartalar ve Conkbayırı'ndaki taarruzlarının düşmanın yarımadadaki son taarruz gücünü nasıl etkilediğini ve harekâtın tahliye ile sonuçlanma sürecini düşününüz.
3
Bu zaferler düşmanın karadan Boğaz'ı düşürme planını kesin olarak çökertmiş ve İtilaf güçlerinin Gelibolu'dan tamamen çekilmesini (tahliye) zorunlu kılmıştır.
Daha Fazla Pratik
Çanakkale Cephesi sonrasında Mustafa Kemal'in Kafkas ve Suriye-Filistin cephelerindeki görevleri ve Bulgaristan'ın İttifak Bloku'na katılmasıyla kurulan kara yolu bağlantısını inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Çanakkale Kara Savaşları kronolojisinde Nisan 1915 (İlk Çıkarma), Ağustos 1915 (Suvla ve Anafartalar/Conkbayırı Taarruzları) ve Aralık 1915-Ocak 1916 (Tahliye) aşamalarını sebep-sonuç zinciriyle eşleştirerek doğrudan sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s