Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Enerji Kaynakları

Türkiye genelinde linyit işletmelerinin (Afşin-Elbistan, Soma, Yatağan, Tunçbilek vb.) farklı coğrafi bölgelere yayılmış olması, bu enerji kaynağının oluşum şartları ve ülkenin jeolojik geçmişiyle yakından ilgilidir. Ülkemizde linyit yataklarının taş kömürü yataklarına kıyasla çok daha geniş alanlarda yayılım göstermesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ülke topraklarının büyük bir bölümünün III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) oluşmuş olmasıCevap
  2. B
    Eski temel arazileri temsil eden masif kütlelerin ülke genelinde geniş yer tutması
  3. C
    Ortalama yükseltinin fazla olmasına bağlı olarak akarsu enerji potansiyelinin yüksekliği
  4. D
    Alp-Himalaya kıvrım kuşağına bağlı olarak kırıklı yer yapısının yaygınlık göstermesi
  5. E
    Farklı iklim tiplerinin görülmesine bağlı olarak bitki örtüsü çeşitliliğinin fazla olması

Cevap

Türkiye arazisinin büyük bir bölümünün III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) oluşmuş olması
Linyit yatakları III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) oluşmuştur. Türkiye arazisinin çok büyük bir bölümü bu dönemde (ve sonrasında IV. Zaman'da) oluştuğu ve şekillendiği için linyit yatakları ülkenin hemen her coğrafi bölgesinde (Ege, İç Anadolu, Doğu Anadolu vb.) yaygın olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Enerji kaynağının oluşum zamanını belirle
Linyit, III. Jeolojik Zaman (Tersiyer) döneminde oluşmuş bir enerji kaynağıdır.
Kömür türlerinin kalori değerleri ve yaygınlığı oluştukları dönemle doğrudan ilişkilidir.
2
Türkiye'nin jeolojik yapısıyla ilişkilendir
Türkiye genç oluşumlu bir ülke olup, arazilerinin büyük bir kısmı III. ve IV. Jeolojik Zamanlarda şekillenmiştir.
Ülke arazisinin yaşı ile o yaşa ait madenlerin bulunabilirliği arasında doğru orantı vardır.
3
Karşılaştırma yap ve sonuca ulaş
Taş kömürü I. Zaman'da oluştuğu ve Türkiye'de bu döneme ait arazi az olduğu için sadece Zonguldak çevresindedir; linyit ise III. Zaman'a ait olduğu için her bölgede bulunur.
Linyitin yaygınlığı Türkiye'nin 'genç bir arazi yapısına sahip olması' gerçeğinin bir sonucudur.

Anahtar Kavram

Jeolojik Zamanlar ve Enerji Kaynakları İlişkisi

İpuçları

1
Linyitin hangi jeolojik zamanda oluştuğunu hatırlayın.
2
Türkiye'nin 'genç oluşumlu' bir ülke olması, arazilerinin çoğunun yakın bir jeolojik zamanda oluştuğu anlamına gelir.
3
Taş kömürü Zonguldak (I. Zaman), linyit ise tüm Türkiye (III. Zaman) ile eşleşir.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de linyit ile çalışan termik santrallerin (Soma, Afşin-Elbistan vb.) harita üzerindeki yerlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla