Soru

Zorluk: ZorHükümsüzlük ve Türleri (Yokluk, Butlan)

Ayırt etme gücüne sahip olan Erkan, öz amcasının kızı ile evlenmek amacıyla bir aile töreni düzenlemiştir. Ancak tören sırasında nikahı kıyan kişinin aslında yetkili bir evlendirme memuru olmadığı, Erkan'ın bir arkadaşının şaka yapmak amacıyla cübbe giyerek töreni yönettiği sonradan anlaşılmıştır. Türk Medeni Kanunu hükümleri ve yaptırım türleri uyarınca, bu 'evlilik' işleminin hukuki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Evlendirme memurunun bulunmaması kurucu unsur eksikliği teşkil ettiğinden, bu hukuki işlem yokluk ile sakattır.Cevap
  2. B
    Yakın akrabalar arasında yapılan bu evlilik kamu düzenine ve emredici hükümlere aykırı olduğu için mutlak butlan yaptırımına tabidir.
  3. C
    Tarafların evlenme iradeleri mevcut olduğundan, yetkili memur eksikliği ancak nisbi butlan davası yoluyla giderilebilir.
  4. D
    İşlem yetkisiz temsilci tarafından yapıldığı için tek taraflı bağlamazlık hükümlerine göre askıdadır.
  5. E
    İdari bir hata söz konusu olduğundan, işlem mahkeme tarafından iptal edilene kadar geçerli bir evliliğin tüm sonuçlarını doğurur.

Cevap

Resmi evlendirme memuru önünde yapılmayan evlilik işlemleri, kurucu unsur eksikliği nedeniyle 'yokluk' yaptırımına tabidir.
Hukuki işlemlerin varlık kazanabilmesi için gerekli olan kurucu unsurlardan birinin (evlilikte resmi memur gibi) eksik olması durumunda işlem 'yokluk' yaptırımına tabi olur. Olayda arkadaşın memur taklidi yapması, işlemin kurucu unsuru olan 'resmi yetkili'nin bulunmadığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki işlemin kurucu unsurlarını belirlemek.
Evlilik akdinin kurucu unsurları; farklı cinsten iki kişinin, yetkili evlendirme memuru önünde, karşılıklı irade beyanında bulunmasıdır.
Bir işlemin hukuken varlık kazanabilmesi için temel unsurların tamamlanmış olması gerekir.
2
Olaydaki eksikliği tespit etmek.
Nikahı kıyan kişinin yetkili bir memur değil, şaka yapan bir arkadaş olduğu görülmektedir.
Olayda kurucu unsurlardan biri olan 'resmi yetkili memur' unsuru eksiktir.
3
Eksikliğin yaptırım türünü belirlemek.
Kurucu unsur eksikliğinin yaptırımı 'yokluk'tur.
Yokluk ile sakat olan işlemler hukuk aleminde hiç doğmamış kabul edilir ve zaman aşımı gözetilmeksizin herkes tarafından ileri sürülebilir.
4
Akrabalık bağının geçerliliğe etkisini kontrol etmek.
Amca kızı (4. derece yan soy) ile evlenmek Türk hukukunda yasak değildir.
Sadece 3. dereceye kadar (amca, hala, teyze, dayı ve yeğen) olan hısımlıklar mutlak butlan sebebidir.

Anahtar Kavram

Hukuki İşlemlerin Geçersizliği: Yokluk ve Butlan Ayrımı

İpuçları

1
Bir işlemin hukuk dünyasında var olup olmadığını anlamak için önce 'kurucu unsurların' yerinde olup olmadığına bakın.

Daha Fazla Pratik

Mutlak butlan ve nisbi butlan arasındaki farkları, özellikle 'kamu düzeni' ve 'kişisel menfaat' kriterleri açısından tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla