1876 Kanun-i Esasi’nin 1909 değişiklikleri öncesindeki ilk metni dikkate alındığında, yasama süreci ve yürütme organının işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Meclis-i Mebusan veya Meclis-i Ayan üyelerinin bir kanun teklifi sunabilmesi için öncelikle Padişah’tan izin alma zorunluluğu bulunmaktadır.Cevap
- BHeyet-i Vükela (Bakanlar Kurulu), yürüttüğü politikalardan ve devlet işlerinden dolayı Meclis-i Mebusan’a karşı topluca sorumludur.
- CPadişahın meclis tarafından kabul edilen kanunları veto etme yetkisi bulunmakla birlikte, aynı kanun mecliste tekrar kabul edilirse Padişah onaylamak zorundadır.
- DMeclis-i Ayan üyeleri, halk tarafından gizli oy ve açık tasnif esasına göre dört yıllık bir süre için seçilen temsilcilerden oluşur.
- EPadişahın meclisi feshetme yetkisi sadece savaş haliyle sınırlandırılmış olup, yeni seçimlerin yapılabilmesi için Anayasa Mahkemesi'nin görüşü şarttır.
Cevap
1876 Kanun-i Esasi'nin ilk halinde, gerek Bakanlar Kurulu'nun gerekse Meclis üyelerinin bir kanun layihası hazırlayıp sunabilmesi için Padişah'ın önceden müsaadesini alması zorunludur.
1876 Kanun-i Esasi'nin orijinal metninde yasama süreci Padişah'ın kontrolü altındadır. Madde 53 ve 54 uyarınca, ister Heyet-i Vükela (hükümet) ister Meclis-i Mebusan veya Ayan üyeleri bir kanun önerisi getirmek istesinler, bu konuda Padişah'ın ön iznini (iradesini) almaları şart koşulmuştur. Bu durum, anayasanın demokratik değil, monarşik karakterini yansıtır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mutlak Monarşiden Meşrutiyete Geçişte Padişahın Yasama Üstünlüğü
İpuçları
1
1876 Kanun-i Esasi'nin ilk hali ile 1909'da yapılan 'demokratikleşme' hamlelerini birbirine karıştırmayın.
2
İlk metinde yasama organı (Meclis-i Umumi), yürütmenin başı olan Padişah karşısında oldukça zayıf bir konumdadır.
3
Kanun yapma sürecinin en başındaki 'teklif' aşamasında kimden izin alındığını hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
1876 Kanun-i Esasi'nin 113. maddesindeki 'idari sürgün' yetkisinin 1909'da nasıl değiştirildiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s