Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de ve orta kuşakta yer alması nedeniyle, dağların güney yamaçlarının güneş ışınlarını daha büyük açıyla alması ve daha fazla ısınması beklenir. Ancak kış mevsiminde Kuzey Anadolu Dağları'nın denize bakan kuzey yamaçlarındaki sıcaklık ortalamalarının, iç kesime bakan güney yamaçlardan daha yüksek olduğu ve karın yerde kalma süresinin daha kısa olduğu görülmektedir.
Bu durumun ortaya çıkmasında etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
- ABakı etkisinin kış mevsiminde kuzey yamaçlarda daha fazla hissedilmesi
- Denizelliğin etkisiyle nem miktarının artması ve bulutluluğun ısı kaybını azaltmasıCevap
- CKaradeniz üzerinden gelen hava kütlelerinin kuzey yamaçlarda fön etkisi yaratması
- DEnlem etkisine bağlı olarak kuzey yamaçların Ekvator'a daha yakın olması
- EKuzey yamaçlarda yükselti değerlerinin güney yamaçlara göre çok daha fazla olması
Cevap
Denizelliğin etkisiyle nem miktarının artması ve bulutluluğun ısı kaybını azaltması
Kuzey Anadolu Dağları'nın kuzey yamaçları denize baktığı için nem oranı yüksektir. Nem, kış mevsiminde karasallığın şiddetli olduğu iç kesimlerin aksine, aşırı ısı kaybını (yerden ışımayı) engelleyerek kışların daha ılık geçmesini sağlar. Bu durum, coğrafyada 'bakı etkisine ters durum' veya 'enlem etkisine aykırılık' olarak adlandırılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Denizellik ve Nemliliğin Sıcaklık Üzerindeki Düzenleyici Etkisi
İpuçları
1
Güneş ışınları güneyden gelmesine rağmen kuzeyin daha sıcak olması, matematik konumla açıklanamayan bir durumdur.
2
Kıyı bölgelerinde kışın havanın çok soğumamasının nedeni, havadaki nemin ısıyı tutma kapasitesidir.
Daha Fazla Pratik
Karadeniz kıyılarında sıcaklık farklarının az olması ile İç Anadolu'da fazla olması arasındaki ilişkiyi 'nemlilik' açısından inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s