Soru

Zorluk: OrtaSakarya Meydan Muharebesi ve Sonuçları

Mustafa Kemal Paşa'nın 'Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır.' emriyle dünya askerlik literatürüne yeni bir strateji kazandıran ve 'Melhame-i Kübra' olarak da adlandırılan Sakarya Meydan Muharebesi, 1683'ten beri devam eden geri çekilişin askeri olarak sona erdiğini tescil etmiştir. Bu zaferin ardından TBMM Hükümeti, askeri başarısını diplomatik alanda da pekiştirmiştir.

Buna göre, Sakarya Zaferi sonrasında gerçekleşen aşağıdaki diplomatik gelişmelerden hangisi, bu zaferin 'doğrudan' sonuçları arasında yer almaz?

  1. A
    Fransa ile Ankara Antlaşması'nın imzalanması ve Güney Cephesi'nin kapanması
  2. B
    Kafkas Cumhuriyetleri ile Kars Antlaşması'nın imzalanarak doğu sınırının kesinleşmesi
  3. Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması'nın imzalanması ve Misak-ı Milli'den ilk tavizin verilmesiCevap
  4. D
    İtilaf Devletleri'nin TBMM'ye Sevr Antlaşması'nı hafifleten yeni barış ve ateşkes teklifleri sunması
  5. E
    Ukrayna ile bir dostluk antlaşmasının imzalanarak diplomatik bağların güçlenmesi

Cevap

Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması'nın imzalanması, Sakarya Meydan Muharebesi'nin değil, I. İnönü Savaşı'nın diplomatik bir sonucudur.
Doğru cevap olan seçenek, Sovyet Rusya ile imzalanan Moskova Antlaşması'nı belirtmektedir. Bu antlaşma, kronolojik olarak Sakarya Meydan Muharebesi'nden (1921) önce, I. İnönü Savaşı'nın (1921 başı) ardından imzalanmıştır. Sakarya Savaşı sonrası Sovyet bloğu ile imzalanan antlaşma ise Kars Antlaşması'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Muharebenin tarihini ve niteliğini belirle
Sakarya Meydan Muharebesi (Eylül 1921), savunmadan taarruza geçişin eşiği ve 1683'ten beri süren geri çekilişin askeri sonudur.
Soruda istenen 'Sakarya sonuçları' kronolojisini doğru oturtmak için temel zaman dilimini bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki antlaşmaları kronolojik olarak karşılaştır
Kars Antlaşması (13 Ekim 1921), Ankara Antlaşması (20 Ekim 1921) ve Ukrayna Dostluk Antlaşması (2 Ocak 1922) Sakarya sonrasıdır. Ancak Moskova Antlaşması (16 Mart 1921) çok daha erkendir.
KPSS sorularında benzer diplomatik metinler (Kars-Moskova) sıklıkla karıştırılmaktadır.
3
Diplomatik ve askeri ayrımını yap
Moskova Antlaşması I. İnönü sonrasına aittir.
Öğrencinin kronolojik hata yapıp yapmadığı bu adımda teyit edilir.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi Muharebeler ve Diplomatik Sonuçların Kronolojik Ayrımı

İpuçları

1
Bu antlaşmalardan biri, Batı Cephesi'ndeki ilk askeri zafer olan I. İnönü Savaşı'ndan sonra imzalanmıştır.
2
Misak-ı Milli'den ilk taviz olan Batum'un kaybedilmesi, Sakarya Savaşı'ndan önce gerçekleşen bir antlaşmayla olmuştur.
3
Sovyet Rusya ile Mart 1921'de imzalanan antlaşmayı hatırlayın; o tarihte Sakarya Savaşı henüz gerçekleşmemişti.

Daha Fazla Pratik

I. İnönü ve Sakarya zaferlerinin 'ortak' ve 'farklı' diplomatik sonuçlarını bir tablo yaparak karşılaştırınız.

Alternatif Yöntem

Tarihleri kıyaslayarak çözüm üretilebilir: Moskova (16 Mart 1921) < Sakarya (23 Ağustos - 13 Eylül 1921) < Kars (13 Ekim 1921).
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla