Türkiye'de iklim elemanlarının coğrafi dağılışı üzerinde mutlak (enlem) ve göreceli konum (denizellik, yükselti, karasallık, yer şekilleri) faktörleri birlikte etkilidir. Bazı durumlarda göreceli konum şartları enlem etkisini bastırarak sıcaklık dağılışında anomalilere (enleme ters düşen durumlar) neden olabilirken, bazı durumlarda ise temel belirleyici enlem etkisi olmaktadır.
Buna göre, aşağıdaki şehir eşleştirmelerinden hangisi arasındaki sıcaklık farkı temel olarak mutlak konum (enlem) faktörü ile açıklanabilir?
- AKış mevsiminde Sinop'un Ocak ayı sıcaklık ortalamasının Konya'dan daha yüksek olması
- BYaz mevsiminde Şanlıurfa'nın sıcaklık ortalamasının Mersin'den daha yüksek olması
- Yıllık ortalama sıcaklığın Mersin'de Samsun'dan daha yüksek olmasıCevap
- DKış mevsiminde Erzurum'un sıcaklık ortalamasının Iğdır'dan çok daha düşük olması
- EOcak ayı sıcaklık ortalamasının İzmir'de Afyonkarahisar'dan yüksek olması
Cevap
Yıllık ortalama sıcaklığın Mersin'de Samsun'dan daha yüksek olması
Mersin ve Samsun şehirlerinin her ikisi de deniz kıyısında (sıfır metre yükseltide) yer aldıkları için yükselti ve denizellik gibi göreceli konum faktörleri bakımından benzer şartlara sahiptir. Bu durum, aralarındaki sıcaklık farkını etkileyebilecek özel konum faktörlerini nötralize eder. Dolayısıyla, Mersin'in Samsun'dan yıllık bazda daha sıcak olmasının temel ve belirleyici nedeni, Mersin'in daha güneyde yer alması sonucunda güneş ışınlarını yıl boyunca daha büyük açılarla almasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sıcaklık dağılışında mutlak (enlem) ve göreceli konum etkisinin ayırt edilmesi
Daha Fazla Pratik
İndirgenmiş sıcaklık haritalarını inceleyerek yükselti faktörünün aradan çıkarıldığında enlem ve denizellik etkisinin nasıl belirginleştiğini gözlemleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s