Özel hukukta haklar; kullanıldıklarında meydana getirdikleri hukuki etkiye göre 'alelade haklar' ve 'yenilik doğuran (inşai) haklar' olarak ikiye ayrılmaktadır. Yenilik doğuran haklar; hak sahibinin tek taraflı irade açıklamasıyla yeni bir hukuki ilişki kuran, mevcut bir ilişkiyi değiştiren veya sona erdiren haklardır.
Buna göre, yenilik doğuran (inşai) hakların hukuki özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ABu haklar, kural olarak hak sahibinin tek taraflı irade beyanı ile kullanılırlar.
- BBu haklar kullanıldıklarında kural olarak tükenirler; yani aynı hak aynı hukuki ilişki için ikinci kez kullanılamaz.
- CBu hakların kullanılmasıyla ortaya çıkan yeni hukuki durumdan kural olarak tek taraflı geri dönülemez.
- DHukuki belirlilik ilkesi gereği bu haklar kural olarak bir şarta veya vadeye bağlanamazlar.
- Bu hakların hukuki sonuç doğurabilmesi için karşı tarafın bu yönde bir kabul beyanı vermesi gerekir.Cevap
Cevap
Yenilik doğuran hakların kullanılması için karşı tarafın kabul beyanı gerekmesi ifadesi yanlıştır; çünkü bu haklar doğası gereği tek taraflı irade beyanıyla sonuç doğurur.
Yenilik doğuran (inşai) hakların en temel özelliği 'tek taraflı' (unilateral) olmalarıdır. Yani bu hakların sahibi, iradesini karşı tarafa ulaştırdığı anda hukuki sonuç doğar. Karşı tarafın bu durumu kabul etmesi, onaylaması veya bir beyanda bulunması gerekmez. Bu nedenle karşı tarafın kabul beyanının şart olduğunu savunan ifade hatalıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yenilik Doğuran (İnşai) Haklar
İpuçları
1
Yenilik doğuran haklar ile sözleşmeler arasındaki temel farkı düşünün.
2
Bir işçinin istifa etmesi veya bir ev sahibinin kira sözleşmesini feshetmesi durumunda karşı tarafın 'evet, kabul ediyorum' demesi gerekir mi?
3
Yenilik doğuran haklar 'tek taraflı' irade beyanlarıdır. Tek taraflı işlemlerde karşı tarafın kabulü aranmaz.
Daha Fazla Pratik
Kurucu, değiştirici ve bozucu yenilik doğuran hakların her birine günlük hayattan birer örnek vererek konuyu pekiştirebilirsiniz (Örn: Alım hakkı, Ayıplı malın değişimi, İstifa).
Tahmini Süre:1m 15s