Examkin

Soru

Zorluk: ZorII. Meşrutiyet Dönemi ve Siyasi Partiler

II.Mes\crutiyetII. Meşrutiyet döneminin demokratikleşme süreci içerisinde, 19091909 yılında Kanun-i Esasi üzerinde yapılan kapsamlı değişiklikler "padişahın kişisel otoritesinden meclis üstünlüğüne geçiş" olarak nitelendirilir. Bu reformlar kapsamında, anayasanın 35.35. maddesinde yapılan düzenleme ile padişahın meclisi feshetme yetkisi belirli anayasal prosedürlere bağlanarak zorlaştırılmıştır.

Buna göre, 19091909 düzenlemeleriyle padişahın Meclis-i Mebusan'ı feshedebilmesi için hükümet ile meclis arasında bir uyuşmazlığın çıkmış olması şartının yanı sıra aşağıdaki kurumlardan hangisinin onayını alması zorunlu kılınmıştır?

  1. Heyet-i Ayan (Ayan Meclisi)Cevap
  2. B
    Meclis-i Mebusan Başkanlık Divanı
  3. C
    Şura-yı Devlet (Danıştay)
  4. D
    Bab-ı Meşihat (Şeyhülislamlık)
  5. E
    Saltanat Şurası

Cevap

Padişahın Meclis-i Mebusan'ı feshedebilmesi için Heyet-i Ayan'ın (Ayan Meclisi) onayı zorunlu hale getirilmiştir.
Doğru yanıt olan seçenek, 19091909 yılında Kanun-i Esasi'nin 35.35. maddesinde yapılan değişikliği tam olarak yansıtmaktadır. Bu düzenleme ile padişahın Meclis-i Mebusan'ı feshetmesi; hükümet ile meclis arasında bir uyuşmazlık çıkması, hükümetin istifa etmesi fakat yeni gelen hükümetin de meclis ile anlaşamaması durumunda, üst meclis olan Heyet-i Ayan'ın onay vermesi şartına bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
18761876 Kanun-i Esasi'nin orijinal halini analiz etme
Padişahın hiçbir şarta bağlı kalmaksızın meclisi açma ve kapama yetkisi vardı.
Bu durum mutlakiyetçi yapının korunmasını sağlıyordu.
2
19091909 Anayasa değişikliklerinin amacını belirleme
Meclisin padişah karşısında güçlendirilmesi ve fesih yetkisinin sınırlandırılması hedeflenmiştir.
3131 Mart Vakası sonrası parlamenter sistemi güvence altına alma ihtiyacı doğmuştur.
3
35.35. madde düzenlemesini inceleme
Fesih için; hükümet ile meclis uyuşmazlığı, uyuşmazlığın giderilememesi ve Ayan Meclisi'nin onayı şart koşulmuştur.
Çift meclisli sistemde üst meclisin (Ayan) denetimi, keyfiyeti önlemek için bir araç olarak kullanılmıştır.

Anahtar Kavram

1909 Kanun-i Esasi Değişiklikleri ve Parlamenter Sistem

İpuçları

1
19091909 değişikliklerinin temel amacı, padişahın 18781878'de yaptığı gibi meclisi keyfi olarak süresiz kapatmasını engellemektir.
2
Osmanlı parlamentosu çift meclisli bir yapıya sahipti: Halkın seçtiği Mebusan ve padişahın seçtiği Ayan.
3
Padişahın yetkisini denetleyen kurum, üyelerini bizzat kendisinin ömür boyu atadığı ancak yasamanın bir parçası olan heyettir.

Daha Fazla Pratik

1909 değişikliklerinde yer alan 'hükümetin meclise karşı sorumluluğu' ve 'antlaşmaların onaylanması' maddelerini tekrar gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Tarihsel kronoloji ve neden-sonuç analizi yaparak; 3131 Mart Vakası sonrası İttihatçıların padişahın (II. Abdülhamid) gücünü nasıl kırmış olabileceğini düşünmek sizi doğru cevaba ulaştırabilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

II. Meşrutiyet Dönemi ve Siyasi Partiler

Bu konudan daha fazla soru