Soru

Zorluk: Çok zorTBMM'nin Genel Görev ve Yetkileri

1982 Anayasası'na göre Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri ile bu yetkilerin kullanım usulüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    TBMM, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile genel ve özel af ilanına karar verebilir; ancak orman suçlarından mahkûm olanlar bu af kapsamı dışında tutulur.
  2. Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak Meclisin yetkisindedir; ancak ekonomik veya teknik ilişkileri düzenleyen ve süresi bir yılı aşmayan bazı andlaşmalar için bu kanuna gerek duyulmayabilir.Cevap
  3. C
    Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen kanunları 15 gün içinde yayımlar; ancak uygun bulmadığı Bütçe Kanunu'nu bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderebilir.
  4. D
    Para basılmasına karar vermek ve savaş ilanı yapmak Meclisin yetkisinde olup; bu kararların tamamı Cumhurbaşkanı onayıyla yürürlüğe giren birer kanun niteliğindedir.
  5. E
    Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) ile Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) tüm üyelerini seçmek TBMM'nin münhasır görevleri arasında yer alır.

Cevap

Milletlerarası andlaşmaların uygun bulunması sürecinde ekonomik, ticari ve teknik nitelikteki kısa süreli andlaşmalar için istisnalar mevcuttur.
Milletlerarası andlaşmalar kural olarak TBMM tarafından bir kanunla uygun bulunduktan sonra Cumhurbaşkanınca onaylanır. Ancak Anayasa'nın 90. maddesi; ekonomik, ticari veya teknik ilişkileri düzenleyen, süresi bir yılı aşmayan, devlet maliyesine yük getirmeyen ve kişi haklarına dokunmayan andlaşmaların, uygun bulma kanununa gerek kalmaksızın yayımlanarak yürürlüğe girebileceğini belirterek bir istisna tanımıştır.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin af yetkisini değerlendir.
Af ilanı için beşte üç çoğunluk (360360 milletvekili) şarttır.
Anayasa madde 87, nitelikli çoğunluk aramaktadır.
2
Kanunların veto sürecini incele.
Bütçe Kanunu, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilemeyen tek kanundur.
Anayasa madde 89, bütçeyi veto yetkisi dışında bırakmıştır.
3
Milletlerarası andlaşma sürecini analiz et.
Bazı teknik ve süreli andlaşmalar kanunsuz yürürlüğe girebilir.
Anayasa madde 90, yasama sürecini hızlandırmak için bu istisnayı tanımıştır.
4
Yasama işlemlerinin hukuki formunu belirle.
Savaş ilanı bir 'Parlamento Kararı'dır, kanun değildir.
TBMM'nin her işlemi kanunla yapılmaz; iç tüzük ve denetim işlemleri gibi parlamento kararları da mevcuttur.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Görev ve Yetkileri ile Karar Alma Usulleri

İpuçları

1
TBMM'nin her işlemi kanunla yapılmaz; bazıları 'Parlamento Kararı' niteliğindedir.
2
Bütçe Kanunu'nun Cumhurbaşkanı ile olan ilişkisindeki özel kısıtlamayı hatırlayın.
3
Milletlerarası andlaşmalarda kural 'uygun bulma kanunu'dur, ancak teknik ve kısa süreli andlaşmalar için Anayasa'da özel bir istisna maddesi (90. Madde) bulunur.

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin 'Savaş İlanı' ve 'TSK'nın Kullanılması'na dair kararlarının hukuki niteliğini ve yargısal denetimini tekrar edin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla