Soru

Zorluk: ZorÇanakkale Cephesi

Gelibolu Yarımadası'ndaki Osmanlı savunma planlamasında; kıyıların zayıf gözetleme müfrezeleriyle tutulup ana kuvvetlerin geride ihtiyat olarak bekletilmesini öngören anlayışa karşı, çıkarmanın yapılacağı kıyı hattında güçlü birliklerle durulup hasmın karaya tutunmasına fırsat verilmeden püskürtülmesini savunan yerli kurmay heyetinin yaklaşımı öne çıkmıştır.

Yerli kurmay heyetinin 'kıyıda derhal karşılama ve imha' tezini savunmasında etkili olan temel askeri-coğrafi gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kıyı hattında bir çıkarma başı tutulması hâlinde, hasım birliklerin donanma ateş desteğinden yararlanarak hâkim sırtları ele geçirmesinin savunmayı imkânsız kılacağı tespitiCevap
  2. B
    İkmal ve mühimmat sevkiyatının yalnızca sahil boyunca uzanan demiryolu şebekesi üzerinden sağlanabilmesi zorunluluğu
  3. C
    Saros Körfezi yönünden gelecek muhtemel bir kuşatmayı bertaraf etmek için kara birliklerinin bütünüyle Boğaz giriş tabyalarına sabitlenmesi düşüncesi
  4. D
    Müstahkem Mevki Komutanlığı emrindeki ağır bataryaların menzil yetersizliği sebebiyle yalnızca sahil şeridini ateş altına alabilmesi
  5. E
    Kıyı tabyalarının denizaltı taarruzlarına karşı bütünüyle savunmasız olması sebebiyle sahil savunmasının tek alternatif görülmesi

Cevap

Kıyı hattında bir çıkarma başı tutulması hâlinde, hasım birliklerin donanma ateş desteğinden yararlanarak hâkim sırtları ele geçirmesinin savunmayı imkânsız kılacağı tespiti
Gelibolu Yarımadası'nın derinliği az ve sırtları kıyıya oldukça yakındır. Eğer hasım kuvvetler sahilde tutunup bir çıkarma başı elde ederse, arkalarındaki güçlü donanma topçusunun himayesinde yarımadanın kilit noktaları olan hâkim tepeleri hızla işgal edebilirdi. Bu durum savunmayı bütünüyle çökerteceğinden, yerli kurmaylar hasmın kıyıya ayak bastığı anda karşılanıp denize dökülmesi gerektiğini savunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Çanakkale Kara Muharebeleri öncesindeki savunma doktrinlerini analiz etmek
5. Ordu Komutanı Mareşal Liman von Sanders'in kıyıda zayıf örtme kuvveti bırakıp ana birlikleri geride tutma tezi ile Türk kurmaylarının kıyıda karşılama tezi arasındaki fark tespit edilir.
Soruda yerli kurmay heyetinin benimsediği yaklaşımın gerekçesi sorgulanmaktadır.
2
Gelibolu Yarımadası'nın coğrafi yapısı ile İtilaf donanmasının ateş gücü arasındaki ilişkiyi değerlendirmek
İtilaf ordusunun kıyıda köprübaşı kurması halinde donanma toplarının himayesinde yarımadanın can damarı olan hâkim tepeleri (Conkbayırı, Kocaçimen, Alçıtepe) kolayca ele geçirebileceği görülür.
Arazinin darlığı ve deniz topçusunun yıkıcı menzili, hasmın kıyıya ayak basar basmaz denize dökülmesini askeri bir zorunluluk haline getirmiştir.
3
Seçenekleri askeri ve coğrafi gerçeklik süzgecinden geçirmek
Hâkim sırtların kaybını ve donanma desteğini önleme gerekçesini içeren seçeneğin doğruluğu netleşir.
Diğer seçeneklerde yer alan demiryolu varlığı veya tabyaların denizaltı zaafı gibi unsurlar tarihi gerçeklerle bağdaşmamaktadır.

Anahtar Kavram

Çanakkale Cephesi'nde Gelibolu Yarımadası'nın stratejik-coğrafi özellikleri ve kıyı savunma doktrinleri

İpuçları

1
Gelibolu Yarımadası'nın dar coğrafi yapısını ve sahil şeridine hâkim tepe silsilelerinin önemini göz önüne alınız.
2
İtilaf güçlerinin en büyük avantajının açık denizdeki zırhlıların yüksek kalibreli topçu ateş desteği olduğunu hatırlayınız.
3
Düşmanın sahile çıkıp yerleşmesi durumunda donanma korumasıyla Conkbayırı gibi stratejik sırtları ele geçirme tehlikesine odaklanınız.

Daha Fazla Pratik

Çanakkale Kara Muharebeleri'nde Arıburnu, Conkbayırı ve Anafartalar hatlarında 19. Tümen ve Anafartalar Grubu'nun sevk ve idaresini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Komuta kademesindeki 'Liman von Sanders Doktrini' (kıyıdan çekilip geride karşılama) ile 'Yerli Kurmay Görüşü' (kıyıda karşılama) arasındaki temel askeri riski analiz ederek sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla