Türkiye’nin idari yapısında yer alan yerinden yönetim kuruluşlarından biri olan "İl Özel İdaresi", hem merkezî idareyle olan bağı hem de mahalli idare statüsüyle kendine özgü bir yapıya sahiptir. 1982 Anayasası’nın 127. maddesinde düzenlenen bu birim, il halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulmuştur.
Buna göre, İl Özel İdaresi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AKuruluşu, merkezî idarenin bir parçası olan "İl"in kurulmasına bağlıdır ve ancak kanunla gerçekleşir.
- BKarar organı olan İl Genel Meclisi, ildeki seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan üyelerden meydana gelir.
- Cİl özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisi olan Vali, seçimle değil atama yoluyla göreve gelir.
- DMahalli müşterek ihtiyaçları karşılamak amacıyla devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir kamu tüzel kişiliği ve bütçesi bulunur.
- İl Genel İdaresi ile benzer isim taşıdığı için merkezî idarenin taşra teşkilatı içerisinde yer alan bir birim olarak kabul edilir.Cevap
Cevap
İl Özel İdaresinin merkezî idarenin taşra teşkilatı içerisinde yer aldığını belirten ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan seçenek, İl Özel İdaresini merkezî idarenin taşra teşkilatının bir parçası olarak tanımladığı için yanlıştır. Oysa anayasal sistemimize göre mahalli idareler (il özel idaresi, belediye ve köy), merkezî idare teşkilatının dışında, kendi kamu tüzel kişilikleri olan 'yerinden yönetim' kuruluşlarıdır. Bu kuruluşlar ile merkezî idare arasındaki ilişki hiyerarşi değil, idari vesayettir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İl Genel İdaresi (Taşra) ve İl Özel İdaresi (Mahalli) Farkı
İpuçları
1
İl Özel İdaresinin bir 'yerel yönetim' (mahalli idare) mi yoksa merkezin bir 'taşra' kolu mu olduğunu hatırlamaya çalışın.
2
Türkiye'de üç tip mahalli idare vardır: İl Özel İdaresi, Belediye ve Köy. Bunların her biri kendi bütçesine ve tüzel kişiliğine sahiptir.
3
İl Genel İdaresi (Taşra) ile İl Özel İdaresi (Yerel) arasındaki en büyük fark, birinin devlet tüzel kişiliği içinde olması, diğerinin ise kendi tüzel kişiliğinin olmasıdır.
Daha Fazla Pratik
İl Genel Meclisi ile Belediye Meclisi arasındaki yetki farklarını ve bu organların feshinde Danıştay'ın rolünü inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Denetim türünden yola çıkarak çözebilirsiniz: Eğer bir birim üzerinde 'hiyerarşi' değil 'idari vesayet' uygulanıyorsa, o birim merkezî idarenin taşra teşkilatı değil, bir yerinden yönetim kuruluşudur.
Tahmini Süre:1m 15s