Anayasası'nda düzenlenen yasama bağışıklıkları, yasama organı üyelerinin görevlerini herhangi bir dış baskı altında kalmadan özgürce yerine getirebilmelerini sağlamak amacıyla öngörülmüştür. Bu bağlamda, milletvekillerinin sahip olduğu "yasama sorumsuzluğu" ve "yasama dokunulmazlığı" kurumlarının hukuki nitelikleri ve kapsamları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AYasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden dolayı cezai sorumluluğunu kaldırırken; şahsi haklara saldırı durumunda hukuk mahkemelerinde tazminat davası açılmasına engel teşkil etmez.
- BYasama dokunulmazlığı, milletvekilini hem cezai nitelikteki işlemlere (tutuklama, yargılama vb.) hem de şahsi borçları nedeniyle açılan hukuk davalarına karşı koruyan mutlak bir bağışıklıktır.
- Yasama dokunulmazlığı sadece cezai nitelikteki koruma sağladığından, bir milletvekili hakkında açılan tazminat veya boşanma gibi hukuk davalarının görülebilmesi için dokunulmazlığın kaldırılmasına gerek yoktur.Cevap
- DYasama dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekili, bu karara karşı iptal istemiyle gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir ve Mahkeme bu başvuruyu en geç gün içinde karara bağlar.
- EYasama sorumsuzluğu, milletvekilinin sadece milletvekilliği süresince devam eden geçici bir bağışıklık olup; üyeliğin sona ermesiyle birlikte sorumsuzluk kapsamındaki sözlerden dolayı dava açılabilir.
Cevap
Yasama dokunulmazlığı sadece cezai yargılamaları kapsadığı için hukuk davaları (tazminat, boşanma, alacak vb.) için dokunulmazlığın kaldırılması gerekmez.
Doğru olan seçenek, yasama dokunulmazlığının sadece cezai nitelikteki işlemleri kapsadığını ve şahsi hukuk davalarının (tazminat, boşanma gibi) TBMM kararına gerek kalmadan görülebileceğini belirtmektedir. Yasama dokunulmazlığı milletvekilinin şahsi borçlarından veya aile hukuku sorumluluklarından dolayı mahkemeye gitmesine engel değildir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yasama dokunulmazlığının kapsamı (Ceza vs Hukuk davası ayrımı)
İpuçları
1
Yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığının hangi tür davaları (ceza/hukuk) durdurduğunu hatırlayın.
2
Milletvekili hakkında bir 'alacak' davası açılması için Meclis'in karar almasına gerek var mıdır?
3
Dokunulmazlık sadece 'ceza davası' süreciyle (tutuklama, yargılama) ilgilidir; şahsi borçlar için açılan davaları engellemez.
Daha Fazla Pratik
Yasama dokunulmazlığının hangi durumlarda kaldırılmasına gerek olmadan yargılama yapılabileceğini (suçüstü ve Anayasa 14. madde istisnaları) inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s