Soru

Zorluk: ZorHak Kavramı ve Hakların Türleri

Özel haklar, ileri sürülebilecekleri çevreye göre 'mutlak haklar' ve 'nispi haklar' olarak ikiye ayrılır. Nispi haklar kural olarak sadece hukuki ilişkinin taraflarına (borçluya) karşı ileri sürülebilirken; bazı nispi haklar, kanunda öngörülen hallerde tapu kütüğüne şerh verilerek üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir hale getirilebilir. Buna 'nispi hakların kuvvetlendirilmesi' adı verilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi tapu kütüğüne şerh verilerek etkisi kuvvetlendirilebilen nispi haklardan biri değildir?

  1. A
    Kira hakkı
  2. B
    Alım (iştira) hakkı
  3. C
    Geri alım (vefa) hakkı
  4. İpotek hakkıCevap
  5. E
    Taşınmaz satış vaadi

Cevap

İpotek hakkı, bir sınırlı ayni hak (mutlak hak) olduğu için kuvvetlendirilmiş nispi haklar arasında yer almaz.
İpotek hakkı, mülkiyet hakkı gibi 'sınırlı ayni haklar' arasında yer alan mutlak bir haktır. Mutlak haklar, kuruldukları andan itibaren (tescil ile) herkese karşı ileri sürülebilirler. Oysa nispi haklar (kira, alım, geri alım vb.) sadece sözleşmenin tarafları arasında hüküm doğurur. Bu nispi hakların tapu kütüğüne şerh edilmesi, onların etkisini mutlak haklara yaklaştırır (kuvvetlendirir). İpotek hakkı zaten mutlak olduğu için bu kategoride değerlendirilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Hakların ileri sürülebilecekleri çevreye göre sınıflandırılmasını analiz et.
Mutlak haklar herkese karşı, nispi haklar ise sadece belirli kişilere karşı ileri sürülebilir.
Soru, nispi hakların istisnai bir durumu olan kuvvetlendirme mekanizmasını sormaktadır.
2
Kuvvetlendirilmiş nispi hak kavramını ve şartlarını belirle.
Bir nispi hakkın (alacak hakkı gibi) tapu kütüğüne şerh verilmesiyle üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir hale gelmesidir.
Şerh edilebilecek haklar Türk Medeni Kanunu ve Tapu Kanunu'nda sınırlı sayıda sayılmıştır (Kira, Vefa, Şufa, İştira, Satış Vaadi vb.).
3
Seçeneklerdeki hakların hukuki niteliğini karşılaştır.
Kira, vefa, iştira ve satış vaadi nispi haktır. İpotek ise bir 'rehin hakkı' olup sınırlı ayni haklar kategorisindedir.
Ayni haklar, mutlak haklar grubunda yer alır ve zaten herkese karşı ileri sürülebilir; bu yüzden 'kuvvetlendirilmeye' ihtiyaç duymazlar.

Anahtar Kavram

Nispi Hakların Kuvvetlendirilmesi (Şerh)

İpuçları

1
Nispi haklar sadece borçluya karşı ileri sürülebilirken, mutlak haklar herkese karşı ileri sürülebilir.
2
Şerh mekanizması, 'zayıf' olan nispi hakkı üçüncü kişilere karşı 'güçlü' kılmak için kullanılır. Zaten güçlü olan bir hak buna ihtiyaç duymaz.
3
Ayni haklar (mülkiyet ve sınırlı ayni haklar) mutlak haklardır. Seçenekler arasında hangisi bir sınırlı ayni haktır?

Daha Fazla Pratik

Mutlak haklar ile nispi haklar arasındaki temel farkları ve sınırlı ayni hakların türlerini (irtifak, rehin, taşınmaz yükü) tekrar edin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla