Tolunoğulları ve Akşitler gibi Mısır coğrafyasında egemenlik kuran ilk Türk teşekkülleri, halkın refahı için 'Maristan' adı verilen kurumları hayata geçirmelerine rağmen kısa ömürlü olmuşlardır. Buna karşın aynı bölgede hüküm süren Memlükler, yüzyıllar boyunca siyasi varlıklarını korumayı başarmışlardır. Memlüklerin bu kalıcılığında etkili olan ve geleneksel Türk devlet yapısından farklılaşan temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- AÜcretsiz sağlık ve sosyal hizmetleri ilk kez bölge halkına ulaştırmaları
- BHittin Savaşı ile Kudüs'ü geri alarak İslam dünyasında sarsılmaz bir otorite kurmaları
- Hükümdarlık makamının hanedan silsilesi yerine askeri liyakat ve güçlü emirlere açık olmasıCevap
- DAbbasi halifesini himaye ederek dini yetkileri hükümdarın şahsında toplamaları
- EOrdu teşkilatında yerli Arap kabilelerine dayanarak toplumsal bütünlüğü sağlamaları
Cevap
Memlüklerin diğer Mısır merkezli Türk devletlerine göre daha uzun süre ayakta kalmasının temel sebebi, hükümdarlık makamının askeri liyakat ve güçlü emirlere açık olan özgün veraset sistemidir.
Memlükleri diğer Mısır merkezli devletlerden ayıran en temel fark veraset anlayışıdır. Geleneksel Türk veraset sistemindeki 'ülke hanedanın ortak malıdır' kuralı yerine, 'en güçlü emirin (komutanın) sultan olması' prensibi benimsenmiştir. Bu durum, özellikle Moğol istilası ve Haçlı saldırıları gibi kritik dönemlerde liyakatli ve güçlü liderlerin devletin başına geçmesini sağlayarak, yönetici-halk arasındaki kopukluğa rağmen devletin uzun süre ayakta kalmasını mümkün kılmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Memlük Veraset Sistemi (Liyakat Esası)
İpuçları
1
Memlüklerin diğer Türk devletlerinden en büyük yapısal farkı hükümdarın belirlenme yöntemidir.
Daha Fazla Pratik
Memlüklerin Ayn Calut Savaşı'ndaki başarısı ile Moğol istilasının durdurulması arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s