Soru

Zorluk: Zor1961 Anayasası

19611961 Anayasası, 19241924 Anayasası'nda uygulanan "Meclis üstünlüğü" anlayışını terk ederek "Anayasanın üstünlüğü" ilkesini tam anlamıyla hayata geçirmeyi hedeflemiştir. Bu doğrultuda, yasama organının işlemlerini hukuksal denetime tabi tutarak temel hak ve özgürlükleri güvence altına almak amacıyla Türk anayasa tarihine ilk kez dahil edilen mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Anayasa Mahkemesinin kurulmasıCevap
  2. B
    Cumhuriyet Senatosunun oluşturulması
  3. C
    Milli Güvenlik Kurulunun anayasal statü kazanması
  4. D
    Danıştayın idari yargı denetimini başlatması
  5. E
    Devlet Planlama Teşkilatının yapılandırılması

Cevap

Anayasa Mahkemesinin kurulması
19611961 Anayasası ile getirilen en köklü yenilik, yasama organının her türlü işleminin anayasaya uygun olması gerektiği ilkesidir. Bu ilkeyi korumak ve Meclis çoğunluğunun anayasaya aykırı kararlar almasını engellemek için Türk tarihinde ilk kez Anayasa Mahkemesi kurulmuş ve kanunları iptal yetkisi ile donatılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
19241924 ve 19611961 Anayasaları arasındaki temel sistem farkını analiz etme
19241924 Anayasası'ndaki "Meclis Üstünlüğü" yerine 19611961'de "Fren ve Denge" sistemine geçilmiştir.
Meclisin mutlak gücünü sınırlamak için yeni denetim mekanizmalarına ihtiyaç duyulmuştur.
2
Kanunların anayasaya uygunluk denetimini yapan organı belirleme
Anayasa Mahkemesi (AYMAYM), Türk hukuk sistemine ilk kez 19611961 Anayasası ile girmiştir.
Yasama organının (TBMM) anayasaya aykırı kanun yapmasını engellemek ancak bağımsız bir yargı organı ile mümkündür.
3
Diğer yeni kurumların işlevlerini karşılaştırma
Cumhuriyet Senatosu yasama, MGK güvenlik, DPT ekonomi odaklıdır.
Soruda özellikle "yargısal denetim" ve "iptal yetkisi" vurgulandığı için AYM öne çıkmaktadır.

Anahtar Kavram

1961 Anayasası ve Kanunların Yargısal Denetimi

İpuçları

1
19241924 Anayasası'nda meclis her şeye yetkiliydi; 19611961 bu gücü yargı yoluyla kırmayı amaçladı.
2
Soruda bahsedilen kurum, bir yasayı anayasaya aykırı bulursa iptal etme yetkisine sahiptir.
3
Bu kurum, günümüzde de varlığını sürdüren ve 1515 üyeden oluşan en yüksek yargı mercilerinden biridir.

Daha Fazla Pratik

1961 Anayasası'nın getirdiği diğer yenilikler olan Cumhuriyet Senatosu ve DPT'nin işlevlerini de inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla