Hukuk sistemimizde 'yenilik doğuran haklar' (inşai haklar), hak sahibinin tek taraflı irade beyanıyla yeni bir hukuki ilişki kurma, mevcut bir ilişkiyi değiştirme veya sona erdirme yetkisi veren haklardır.
Bu hakların hukuki özellikleri ve kullanım usulleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ABu haklar kural olarak bir kez kullanılmakla tüketilirler; bu nedenle hak kullanıldıktan sonra bu haktan tek taraflı bir irade beyanıyla dönülmesi mümkün değildir.
- BHukuki belirlilik ve güvenliğin sağlanması amacıyla, bu hakların kural olarak herhangi bir şarta bağlı olarak kullanılmasına izin verilmez.
- Bu hakların kullanılması için kanunda öngörülen süreler niteliği itibarıyla 'zamanaşımı' süresidir ve bu sürenin geçtiği ancak ilgililer tarafından 'def'i' olarak ileri sürüldüğünde hakimce dikkate alınır.Cevap
- DBazı yenilik doğuran hakların (örneğin boşanma veya velayetin kaldırılması gibi) hüküm ifade edebilmesi için mutlaka bir mahkeme kararı (yenilik doğuran dava) yoluyla kullanılması gerekir.
- EBozucu yenilik doğuran haklar mevcut bir hukuki ilişkiyi tamamen ortadan kaldırırken; değiştirici yenilik doğuran haklar mevcut ilişkiyi sona erdirmeksizin içeriğini farklılaştırır.
Cevap
Yenilik doğuran hakların kullanılması için tanınan sürelerin 'zamanaşımı' süresi olduğunu ve ancak 'def'i' yoluyla ileri sürüldüğünde hakimce dikkate alınacağını savunan ifade yanlıştır.
Yenilik doğuran hakların kullanılması için kanunla belirlenen süreler, nitelikleri gereği 'hak düşürücü süre'dir. Hak düşürücü süreler, zamanaşımından farklı olarak davanın her aşamasında hakim tarafından kendiliğinden (resen) dikkate alınır. Zamanaşımı ise sadece taraflar tarafından bir 'def'i' olarak ileri sürüldüğünde hukuki sonuç doğurur. Bu nedenle sürelerin zamanaşımı olduğunu belirten ifade hatalıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yenilik Doğuran Hakların Özellikleri ve Hak Düşürücü Süre Ayrımı
Tahmini Süre:1m 40s