Soru

Zorluk: OrtaII. Dünya Savaşı Yıllarında Türkiye

II. Dünya Savaşı'nın getirdiği ekonomik baskıları hafifletmek, karaborsayı önlemek ve temel tüketim maddelerinin üretim ve dağıtım süreçlerini kontrol altına almak amacıyla 1940 yılında çıkarılan; hükümete fiyatları belirleme, iş gücüne el koyma ve üretim tesislerini denetleme gibi olağanüstü yetkiler tanıyan yasal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Milli Korunma KanunuCevap
  2. B
    Varlık Vergisi
  3. C
    Toprak Mahsulleri Vergisi
  4. D
    Takrir-i Sükun Kanunu
  5. E
    Men-i İsrafat Kanunu

Cevap

Milli Korunma Kanunu
Milli Korunma Kanunu, 1940 yılında çıkarılarak devletin ekonomiye doğrudan müdahale etmesinin hukuki zeminini hazırlamıştır. Bu yasa ile hükümet, fiyatları kontrol etme, fabrikalara el koyma ve zorunlu çalışma (mükellefiyet) gibi olağanüstü yetkilere sahip olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda belirtilen tarihin (1940) ve amacın (ekonomiye kapsamlı müdahale) belirlenmesi.
Dönemin II. Dünya Savaşı yılları olduğu ve devletin 'Müdahaleci/Devletçi' bir politika izlediği saptandı.
Doğru yasal düzenlemeyi bulmak için kronolojik ve işlevsel bir eşleştirme gereklidir.
2
Seçeneklerdeki yasal düzenlemelerin amaçlarının karşılaştırılması.
Milli Korunma Kanunu'nun çerçeve bir yetki kanunu olduğu, diğerlerinin (Varlık ve Toprak Mahsulleri Vergisi) ise spesifik vergi kalemleri olduğu görüldü.
Spesifik vergiler ile genel yetki yasalarını birbirinden ayırmak gerekir.
3
Doğru yanıtın teyit edilmesi.
1940 tarihli ve hükümete geniş ekonomik müdahale yetkisi veren yasanın Milli Korunma Kanunu olduğu kesinleşti.
Milli Korunma Kanunu, savaş yıllarında Türkiye'deki ekonomik ve toplumsal hayatı şekillendiren en temel belgedir.

Anahtar Kavram

II. Dünya Savaşı'nda Türkiye'nin Savaş Ekonomisi ve Milli Korunma Kanunu

İpuçları

1
Bu kanun, Türkiye'de ekmek karnesi uygulamasının ve Petrol Ofisi gibi kurumların temellerini atmıştır.
2
1940 yılında Refik Saydam hükümeti tarafından hazırlanan, devletin 'ekonomik diktatörlük' yetkilerine sahip olduğu yasayı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Milli Korunma Kanunu kapsamında uygulanan 'İş Mükellefiyeti' ve 'Ekmek Karnesi' gibi uygulamaların toplumsal sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla