Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Türkiye'de doğal bitki örtüsünün tahrip edildiği alanlarda ortaya çıkan sekonder (ikincil) çalı formasyonları; yetiştikleri bölgenin nem, yağış ve sıcaklık koşullarına bağlı olarak farklı fizyolojik adaptasyonlar geliştirmiştir. Karadeniz kıyı kuşağında ormanların tahribiyle oluşan psödomakiler (yalancı maki), Akdeniz iklim kuşağındaki gerçek makilerden farklı olarak bünyesinde kışın yaprağını döken yabani fındık, kızılcık ve muşmula gibi türleri de barındırır.

Psödomakilerin, gerçek makilerden bu yapısal özellikle ayrılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yaz kuraklığının belirgin olmaması ve nemlilik rejiminin yıl boyu düzenli seyretmesiCevap
  2. B
    Kış sıcaklık ortalamalarının Akdeniz kıyı kuşağına göre daha yüksek olması
  3. C
    Karstik kayaç yapısının suyun derine sızmasına neden olarak yüzeyde kuraklık yaratması
  4. D
    Dağların kıyı çizgisine dik uzanması sonucunda denizel etkinin iç kesimlere kolayca sokulması
  5. E
    Bitkilerin yaz sıcaklıklarına karşı terlemeyi önlemek amacıyla mumsu ve cilalı yaprak yapısı geliştirmesi

Cevap

Psödomakilerin gerçek makilerden ayrılmasının temel nedeni, Karadeniz bölgesindeki yaz kuraklığının azlığı ve yüksek nemliliktir.
Doğru yanıt olan seçenek, psödomakilerin karakterini belirleyen temel coğrafi gerçeği vurgular. Akdeniz iklimindeki makiler, şiddetli yaz kuraklığına uyum sağlamak için yapraklarını dökmez, aksine sert ve mumsu bir tabaka ile korur. Karadeniz ikliminde ise yaz kuraklığı yaşanmadığı ve nem oranı her daim yüksek olduğu için, ormanların tahribiyle oluşan çalı topluluğunun içine kışın yaprağını döken geniş yapraklı türler (fındık, kızılcık vb.) kolayca dahil olabilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Çalı formasyonlarının (Maki ve Psödomaki) temel özelliklerini karşılaştır.
Makiler daima yeşil kalan, sert ve mumsu yapraklıdır; Psödomakiler ise aralara karışmış yaprak döken türler içerir.
Bitkilerin fizyolojik yapıları, yetiştikleri iklimin su ve sıcaklık dengesine göre şekillenir.
2
Psödomaki'nin görüldüğü Karadeniz iklimi ile Maki'nin görüldüğü Akdeniz iklimini analiz et.
Karadeniz her mevsim yağışlı ve nemliyken, Akdeniz'de şiddetli bir yaz kuraklığı vardır.
Yaz kuraklığı olan yerlerde bitkiler yaprak dökerek su kaybetmek yerine, yapraklarını sertleştirerek suyu korurlar.
3
Yaprak dökme eyleminin iklimsel nedenini belirle.
Karadeniz'de yazın su sıkıntısı olmadığı için bitkiler kışın düşük sıcaklıklarda yapraklarını dökerek dinlenmeye geçebilirler.
Yüksek nem ve düzenli yağış, yaprak döken (geniş yapraklı) türlerin yaşamasına olanak tanır.

Anahtar Kavram

Psödomaki (Yalancı Maki) ve Maki Ayrımı

İpuçları

1
Makilerin 'her dem yeşil' olma zorunluluğu, yazın su bulamamalarından kaynaklanır.
2
Karadeniz'de yazın yağış olması, bitkilerin kuraklıktan korkmadan yapraklarını yenileyebilmesine izin verir.
3
Maki kuraklığa, psödomaki ise neme göre şekillenmiş çalı topluluklarıdır.

Daha Fazla Pratik

Maki ve psödomaki türlerini (zeytin, zakkum vs. fındık, kızılcık) içeren bir eşleştirme tablosu hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Bu konudan daha fazla soru