1924 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), 1921 Anayasası'ndaki mutlak "meclis hükümeti" sisteminden "parlamenter sisteme" doğru bir evrilmeyi temsil etmekle birlikte, devletin temel kurgusunda "Meclis Üstünlüğü" (Meclisin Egemenliği) ilkesini muhafaza etmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi, 1924 Anayasası'nın meclisi diğer anayasal organlar karşısında üstün kılan ve yasama organının iradesini her şeyin üzerinde tutan özelliklerinden biri değildir?
- AMeclisin, yürürlükteki kanunların gerçek anlam ve kapsamını belirleyen "meclis tefsiri" (yasama yorumu) yetkisine sahip olması
- BYürütme organının (bakanlar kurulunun) meclis içinden seçilmesi, meclise karşı sorumlu olması ve meclis tarafından her zaman görevden alınabilmesi
- CKanunların anayasaya uygunluğunu denetleyecek bağımsız bir yargısal mekanizmanın (Anayasa Mahkemesi) öngörülmemiş olması
- DCumhurbaşkanının kanunları veto yetkisinin "geciktirici" nitelikte olması ve meclisin basit çoğunlukla vetoyu aşarak kanunu aynen kabul edebilmesi
- Anayasa değişiklikleri için üye tam sayısının üçte iki çoğunluğunun aranması ve devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hükmünün değiştirilmesinin yasaklanmasıCevap
Cevap
Anayasa değişiklikleri için nitelikli çoğunluk aranması ve değiştirilemez maddelere yer verilmesi, meclis üstünlüğünü değil, anayasanın sertliğini ve anayasanın meclis iradesi üzerindeki üstünlüğünü gösterir.
Anayasanın değiştirilmesi için nitelikli çoğunluk (2/3) aranması ve değiştirilemez maddelerin bulunması, 'Sert (Katı) Anayasa' modelinin bir sonucudur. Bu durum, meclis iradesinin anayasa metniyle sınırlandığını gösterir ve 'Anayasanın Üstünlüğü' ilkesine hizmet eder. Oysa 'Meclis Üstünlüğü' ilkesi, meclisin diğer tüm organlar üzerindeki otoritesini ve denetlenemezliğini ifade eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Meclis Üstünlüğü vs. Anayasanın Üstünlüğü
Daha Fazla Pratik
1924 ve 1961 anayasalarını 'Kuvvetler Ayrılığı' ve 'Yargısal Denetim' mekanizmaları üzerinden karşılaştıran analiz sorularını çözerek farkları derinleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s