Soru

Zorluk: KolayTürkiye'de Rüzgarlar

Türkiye'de etkili olan yerel rüzgarların yönlerini ve sıcaklık üzerindeki etkilerini hatırlamak için kullanılan 'KAYIP SAKAL' şifrelemesine göre; ülkemize kuzeydoğu yönünden esen ve kış mevsiminde sıcaklıkları belirgin şekilde düşürerek kar yağışlarına neden olan rüzgar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Karayel
  2. B
    Yıldız
  3. PoyrazCevap
  4. D
    Samyeli
  5. E
    Lodos

Cevap

Türkiye'ye kuzeydoğu yönünden esen ve sıcaklığı düşüren rüzgar Poyraz'dır.
Poyraz rüzgarı, Türkiye'ye kuzeydoğu yönünden eser. Ülkemizin matematik konumu gereği kuzeyden gelen rüzgarlar kutup kökenli olduğu için sıcaklığı düşürür. Poyraz da özellikle kış aylarında sıcaklığı sıfırın altına düşürerek kar yağışlarına zemin hazırlar.

Adım Adım Çözüm

1
KAYIP SAKAL şifresini hatırla.
Şifre rüzgarların yönlerini kuzeybatıdan başlayarak saat yönünde sıralar: Karayel (KB), Yıldız (K), Poyraz (KD), Samyeli (GD), Kıble (G), Lodos (GB).
Rüzgarların Türkiye'ye hangi yönden estiğini belirlemek için kullanılan temel yöntemdir.
2
Kuzeydoğu (KD) yönüne denk gelen harfi bul.
K-Y-P sıralamasında üçüncü harf olan 'P' (Poyraz) kuzeydoğuya karşılık gelir.
Kuzey sektörlü rüzgarların (Karayel, Yıldız, Poyraz) yön ayrımını yapmak için gereklidir.
3
Sıcaklık etkisini kontrol et.
Türkiye Kuzey Yarım Küre'de olduğu için kuzeyden (poyraz yönünden) gelen rüzgarlar sıcaklığı düşürür.
Matematik konumun rüzgar karakteri üzerindeki etkisini doğrulamak için önemlidir.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki yerel rüzgarların 'KAYIP SAKAL' şifrelemesiyle yön ve sıcaklık karakterlerinin belirlenmesi.

İpuçları

1
Türkiye'de rüzgarları kuzeybatıdan başlayarak 'KAYIP SAKAL' diye kodluyoruz.
2
Şifrenin ilk üç harfi (K-Y-P) soğuk rüzgarları (Kuzey), son üç harfi (S-K-L) sıcak rüzgarları (Güney) temsil eder.
3
Kuzeydoğu yönü, Karayel (kuzeybatı) ve Yıldız'dan (kuzey) sonra gelen üçüncü soğuk rüzgardır.

Daha Fazla Pratik

Samyeli rüzgarının diğer adı olan 'Keşişleme' isminin nereden geldiğini ve hangi bölgelerde daha etkili olduğunu araştırabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Rüzgarların sıcaklık üzerindeki etkisi genel olarak enlem etkisiyle (matematik konum) açıklanır. Kuzeyden (kutup yönü) esenler soğutur, güneyden (ekvator yönü) esenler ısıtır. Ancak fön rüzgarı gibi özel durumlar da vardır; fön rüzgarı bir dağ yamacı boyunca alçalan hava kütlesidir ve sürtünmenin etkisiyle her 100 metrede 1 derece ısınarak sıcak ve kuru bir etki yapar.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla