Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Köy Altı Yerleşmeleri

Türkiye'de yerleşme coğrafyası açısından köy altı yerleşmelerinin sınıflandırılmasında; yürütülen ekonomik faaliyetin sürekliliği, mülkiyet yapısı ve coğrafi koşullar temel belirleyicilerdir. Bu yerleşmelerden bazıları tarımsal faaliyetlerin yıl boyu devam etmesi nedeniyle 'kalıcı' nitelik taşırken, bazıları ise hayvancılık faaliyetlerinin mevsimlik yapısı gereği 'geçici' yerleşme grubunda yer almaktadır.

Buna göre, köy altı yerleşmeleriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisinde yerleşme tipi, yaygın olduğu bölge veya yerleşme süresi bakımından bir bilgi yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Divan — Batı Karadeniz — Kalıcı
  2. Mezra — Doğu Anadolu — GeçiciCevap
  3. C
    Oba — Toroslar — Geçici
  4. D
    Çiftlik — Marmara — Kalıcı
  5. E
    Dalyan — Ege Kıyıları — Geçici

Cevap

Mezra yerleşmelerinin Doğu Anadolu'da 'geçici' bir yerleşme olarak sınıflandırıldığı seçenek hatalıdır; çünkü mezralar kalıcı (devamlı) yerleşmelerdir.
Mezra yerleşmeleri, Türkiye'nin özellikle doğu kesimlerinde yaygın olan ve tarımsal üretimin ağırlıklı olması nedeniyle yıl boyunca kalınan 'kalıcı' (devamlı) köy altı yerleşmeleridir. Dolayısıyla, mezrayı 'geçici' olarak sınıflandıran ifade bir bilgi yanlışı içermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Köy altı yerleşmelerini sürekliliklerine göre gruplandırmak.
Kalıcı yerleşmeler: Mahalle, Divan, Mezra, Çiftlik. Geçici yerleşmeler: Yayla, Kom, Ağıl, Oba, Dam, Dalyan.
Sınıflandırma kriterlerini hatırlayarak yanlış olanı tespit etmek için temel bir zemin oluşturulur.
2
Mezra yerleşmelerinin karakteristik özelliklerini analiz etmek.
Mezralar özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yaygındır, mülkiyet genellikle şahıslara aittir ve tarımsal üretim yapıldığı için yıl boyu ikamet edilir.
Mezraların sadece hayvancılık yapılan geçici 'kom' yerleşmeleriyle karıştırılmasını önlemek gerekir.
3
Seçeneklerdeki eşleştirmeleri doğruluk kontrolünden geçirmek.
Mezra seçeneğinde yer alan 'geçici' ifadesinin akademik ve KPSS müfredatı standartlarına göre yanlış olduğu belirlenir.
Diğer tüm seçenekler (Divan, Oba, Çiftlik, Dalyan) hem bölge hem de süre bakımından doğrudur.

Anahtar Kavram

Türkiye'de Köy Altı Yerleşmelerinin Süreklilik ve Bölgesel Dağılım Analizi

İpuçları

1
Köy altı yerleşmelerini sınıflandırırken 'temel ekonomik faaliyet tarım mı yoksa hayvancılık mı?' sorusunu sorun.
2
Tarımsal faaliyetlerin olduğu yerleşmeler (Divan, Mezra, Çiftlik, Mahalle) genellikle yıl boyunca ikamet edilen kalıcı yerleşmelerdir.
3
Mezra ve Kom yerleşmeleri benzer bölgelerde görülse de, Mezra tarım ağırlıklı ve kalıcıyken, Kom hayvancılık ağırlıklı ve geçicidir.

Daha Fazla Pratik

Karadeniz'deki 'yayla' yerleşmelerinin modern dönemdeki fonksiyonel değişimini (hayvancılıktan turizme) incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.

Alternatif Yöntem

Eğer sürekliliği karıştırıyorsanız, bölgenin iklim şartlarına bakın. Ancak en kesin yol, faaliyet türüne bakmaktır: Tarım varsa yerleşme genellikle kalıcıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla