Soru

Zorluk: OrtaTürk-İslam Devletlerinde Hukuk ve Ordu

Türk-İslam devletlerinde hukuk sistemi, toplumsal düzeni sağlamak amacıyla şer’i ve örfi olmak üzere iki ana temel üzerine inşa edilmiştir. Bu sistemde; hükümdarın fermanlarına aykırı davrananları yargılayan, kamu düzenini bozan siyasi suçlara bakan ve gerektiğinde en üst düzey devlet görevlilerini bile tutuklatma yetkisine sahip olan örfi yargı temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kadıü'l-Kudat
  2. B
    Kazasker
  3. Emîr-i DâdCevap
  4. D
    Yargucu
  5. E
    Müstevfi

Cevap

Türk-İslam devletlerinde örfi yargının en yetkili temsilcisi Emîr-i Dâd'dır.
Emîr-i Dâd, Türk-İslam devletlerinde (özellikle Selçuklularda) örfi yargı sisteminin başındaki görevlidir. Devletin otoritesini sarsan eylemleri yargılama, hükümdarın emirlerinin uygulanmasını denetleme ve gerektiğinde saray görevlilerini dahi yargı önüne çıkarma yetkisi ona aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuk sistemindeki temel ayrımı belirlemek
Sistemin şer'i (dini) ve örfi (geleneksel/idari) olarak ikiye ayrıldığı görülür.
Soruda istenen görevlinin hangi hukuk dalına ait olduğunu saptamak için bu ayrım kritiktir.
2
Örfi yargının kapsamını analiz etmek
Örfi yargı; fermanlar, gelenekler ve devlet düzenini ilgilendiren siyasi suçları kapsar.
Soru kökündeki 'fermanlara aykırı davrananlar' ve 'siyasi suçlar' ifadeleri örfi yargıya işaret eder.
3
Doğru terimi eşleştirmek
Bu alandaki en üst yetkili 'Emîr-i Dâd' olarak adlandırılır.
Kadıü'l-Kudat dini hukukun, Emîr-i Dâd ise örfi hukukun başıdır.

Anahtar Kavram

Türk-İslam devletlerinde yargı teşkilatı ve görevli dağılımı (Şer'i vs Örfi)

Daha Fazla Pratik

Divan-ı Mezalim'in görevlerini ve hükümdarın bu kuruldaki yargı yetkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla