Anayasa hukukunda kurucu iktidar; yeni bir anayasa yapma veya mevcut bir anayasayı değiştirme yetkisini ifade eder. Mevcut bir anayasanın öngördüğü kurallara göre anayasada değişiklik yapan 'tali kurucu iktidar', hukuk literatüründe 'kurulmuş iktidar' (pouvoir constitué) kategorisinde değerlendirilir. Tali kurucu iktidarın bu şekilde 'kurulmuş bir iktidar' olarak nitelendirilmesinin temel hukuki gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- AVarlığını ve yetki sınırlarını bizzat kendisinin belirlemiş olması
- Yetkisinin kaynağını ve hukuki sınırlarını yürürlükteki bir anayasadan alıyor olmasıCevap
- CSadece 'çerçeve' niteliğindeki anayasaları değiştirebilme yetkisine sahip olması
- DAnayasayı değiştirme sürecinde zorunlu olarak halk oylamasına başvurması
- EMevcut hukuk düzenini tamamen reddederek yeni bir sistem kurması
Cevap
Tali kurucu iktidarın 'kurulmuş iktidar' olarak nitelendirilmesinin temel sebebi, yetkisinin kaynağını ve sınırlarını yürürlükteki bir anayasadan alıyor olmasıdır.
Anayasa hukukunda bir gücün 'kurulmuş (kurulu) iktidar' sayılabilmesi için, o gücün dayanağının üst bir hukuk kuralı (anayasa) olması gerekir. Tali kurucu iktidar, her ne kadar anayasayı değiştirse de, bu yetkiyi bizzat mevcut anayasanın kurallarından aldığı için anayasaya tabidir ve bu nedenle 'kurulmuş bir iktidar' niteliği taşır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tali Kurucu İktidarın Hukuki Niteliği
İpuçları
1
Bir gücün 'kurulmuş' sayılması, onun bir üst kural tarafından 'kurulduğunu' ve sınırlandırıldığını gösterir.
2
Asli kurucu iktidar kuralları koyandır (sınırsızdır); tali kurucu iktidar ise bu kuralları uygulayarak değişiklik yapandır.
3
Tali kurucu iktidar yetkisini anayasanın hangi maddesinden alıyor olabilir? Bir yerden yetki alıyorsa, o yere bağımlı mıdır?
Daha Fazla Pratik
1921 Anayasası'nın neden 'yumuşak' ve 'çerçeve' bir anayasa olarak kabul edildiğini ve bu durumun tali kurucu iktidarın işini nasıl kolaylaştırdığını araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s