Soru

Zorluk: KolayTürkiye'de Rüzgarlar

Türkiye'nin dağlık ve engebeli olduğu bölgelerde, gün içindeki ısınma ve soğuma farklarına bağlı olarak yerel rüzgârlar oluşur. Gündüz güneş ışınlarını alan dağ yamaçları, vadi tabanlarına göre daha çabuk ısınarak alçak basınç alanı hâline gelir. Bu durum, serin olan vadi tabanlarından yamaçlara doğru bir hava akımına neden olur.

Bu parçada özellikleri anlatılan yerel rüzgâr aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Vadi meltemiCevap
  2. B
    Dağ meltemi
  3. C
    Fön rüzgârı
  4. D
    Deniz meltemi
  5. E
    Kara meltemi

Cevap

Metinde anlatılan, gündüz vadiden dağ yamacına doğru esen hava akımı vadi meltemidir.
Vadi meltemleri, gündüz vadi tabanının yamaçlara göre daha serin (yüksek basınç) kalması sonucunda vadiden dağ yamaçlarına doğru esen hafif şiddetli yerel rüzgârlardır. Sorudaki metin bu mekanizmayı tam olarak açıklamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Isınma farkını analiz et
Gündüz dağ yamaçları güneş ışınlarını doğrudan aldığı için vadi tabanlarına göre daha hızlı ısınır.
Yüzey özelliklerine bağlı olarak yüksek alanlar güneşlenmeye daha açıktır.
2
Basınç merkezlerini belirle
Sıcak olan dağ yamaçları alçak basınç (AB), serin kalan vadi tabanları ise yüksek basınç (YB) alanı olur.
Sıcaklık ile basınç ters orantılıdır; ısınan hava yükselerek basıncı düşürür.
3
Rüzgâr yönünü tespit et
Hava akımı vadi tabanından (YB) dağ yamacına (AB) doğru gerçekleşir.
Rüzgâr her zaman yüksek basınçtan alçak basınca doğru eser.

Anahtar Kavram

Meltem rüzgârları, gün içindeki sıcaklık ve basınç farklarından kaynaklanan günlük devirli yerel rüzgârlardır.

İpuçları

1
Bu rüzgâr türü gün içindeki sıcaklık farkıyla (günlük devirli) oluşur.
2
Rüzgâr her zaman serin olan (yüksek basınç) yerden sıcak olan yere doğru eser.
3
Gündüz vadiler daha serin olduğu için rüzgâr vadiden dağa doğru hareket eder.

Daha Fazla Pratik

Meltem rüzgârlarının Muson rüzgârlarından temel farklarını (günlük vs. yıllık) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla