Examkin

Soru

Zorluk: ZorKütahya-Eskişehir Savaşları ve Sonuçları

Kütahya-Eskişehir Muharebeleri’nde alınan yenilgi, TBMMTBMM’de büyük sarsıntılara yol açmış; ordunun Sakarya’nın doğusuna çekilmesi kararı Mustafa Kemal Paşa’ya yönelik eleştirileri zirveye taşımıştır. Bu ortamda hazırlanan Başkomutanlık Kanunu’na, o güne dek Mustafa Kemal Paşa’nın yetkilerini kısıtlamaya çalışan muhalif grubun (II.II. Grup) dahi destek verdiği görülmüştür.

Bu durum dikkate alındığında, muhaliflerin "başkomutanlık" gibi geniş yetkiler içeren bir kanuna destek vermelerinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Yasama yetkisinin tek elde toplanmasının, demokratik meclis yapısını güçlendireceğine olan inançları
  2. Savaşın kaybedilmesi durumunda tüm siyasi ve askeri sorumluluğu Mustafa Kemal Paşa’ya yükleme düşünceleriCevap
  3. C
    Ordunun Sakarya’nın doğusuna çekilme kararının ancak bu unvanla yasal bir zemine oturtulabileceğini savunmaları
  4. D
    Tekâlif-i Milliye Emirleri gibi ağır yükümlülüklerin meclis tarafından değil, bir kişi tarafından halka duyurulmasını istemeleri
  5. E
    İstanbul Hükümeti ile yapılacak gizli görüşmelerde Mustafa Kemal Paşa’nın diplomatik gücünü artırmayı hedeflemeleri

Cevap

Muhalif grubun Başkomutanlık Kanunu'na destek vermesinin temel nedeni, olası bir nihai yenilginin sorumluluğunu Mustafa Kemal Paşa'ya yükleyerek onu siyaseten tasfiye etmek istemeleridir.
Kütahya-Eskişehir Savaşları sonrasında yaşanan askeri bunalım, Mustafa Kemal Paşa'nın ordunun başına geçmesi taleplerini doğurmuştur. TBMMTBMM'deki muhalifler (özellikle II. Grup), Mustafa Kemal Paşa'nın bu geniş yetkilerle başarısız olacağına inanmış ve olası bir mağlubiyetin tüm siyasi ve hukuki sorumluluğunu ona yıkarak liderliğini sonlandırmak istemişlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın sonuçlarını analiz et.
Askeri yenilgi sonrası düzenli ordu Sakarya'nın doğusuna çekilmiş, TBMMTBMM'de moral bozukluğu ve siyasi kriz oluşmuştur.
Yenilgi, meclis içindeki muhalefetin sesini yükseltmesine ve Mustafa Kemal Paşa'nın liderliğinin sorgulanmasına zemin hazırlamıştır.
2
Başkomutanlık Kanunu'nun içeriğini ve oylama sürecini değerlendir.
55 Ağustos 19211921'de meclisin yasama ve yürütme yetkileri 33 ay süreyle Mustafa Kemal Paşa'ya devredilmiştir.
Hızlı karar alabilmek ve orduyu derhal toparlayabilmek için bu geniş yetkiler zorunlu görülmüştür.
3
Muhalif grubun stratejik hesabını tespit et.
Normalde güçler birliğine karşı olan muhalifler, sorumluluğu devretmek için kanuna 'evet' demiştir.
Mustafa Kemal Paşa'nın başarısız olması durumunda meclis içindeki tüm meşruiyetini kaybedeceği düşünülmüştür.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık Kanunu ve Meclis İçi Siyasi Dengeler

İpuçları

1
Muhaliflerin normalde Mustafa Kemal Paşa'nın gücünü azaltmaya çalıştığını unutmayın.
2
Birine sınırsız yetki vermek, ona aynı zamanda sınırsız sorumluluk yüklemek demektir.
3
Yenilgi sonrası meclis içindeki tartışmalarda 'sorumluluk' kavramının siyasi faturaya nasıl dönüştüğüne odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Başkomutanlık Kanunu ile Mustafa Kemal Paşa'nın meclis üzerindeki hukuki statüsünün nasıl değiştiğini inceleyin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kütahya-Eskişehir Savaşları ve Sonuçları

Bu konudan daha fazla soru