Soru

Zorluk: Çok zorYüksek Mahkemeler Genel Bilgisi

19821982 Anayasası'nda düzenlenen yüksek mahkemeler (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi); üye yapıları, üyelerinin seçilme usulleri ve başkanlık seçimleri bakımından birbirlerinden farklı anayasal hükümlere tabi tutulmuştur. Ancak bu dört kurumun tamamı, Türk yargı sistemi içerisinde "yüksek mahkeme" çatısı altında toplanarak belirli ortak hukuki statülere sahip kılınmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyeti'ndeki yüksek mahkemelerin tamamı için ortak bir özelliktir?

  1. A
    Mahkeme başkanının, mahkemenin kendi genel kurulunca ve kendi üyeleri arasından seçilmesi
  2. B
    Üyelerinin görev sürelerinin anayasal olarak 1212 yıl ile sınırlandırılmış olması
  3. Verdikleri kararların kesin nitelikte olması ve bu kararlara karşı başka bir yargı merciine başvurulamamasıCevap
  4. D
    Üyelerinin tamamının Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilmesi
  5. E
    Kuruluş ve işleyişlerinin sadece Anayasa'nın "Yargı" bölümündeki "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında düzenlenmiş olması

Cevap

Yüksek mahkemelerin tamamı için ortak olan özellik, verdikleri kararların kesin nitelikte olması ve üst bir yargı denetimine tabi olmamasıdır.
Türkiye Cumhuriyeti anayasal sisteminde bir mahkemenin 'yüksek' sıfatını almasının en temel sonucu, kararlarının yargı hiyerarşisinin en üstünde yer alması ve bu kararların kesin (final) olmasıdır. Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'nin her biri kendi görev alanında son sözü söyleyen mercilerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Yüksek mahkemeleri listeleme
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi.
Güncel anayasal düzende sadece bu dört kurum yüksek mahkeme statüsündedir.
2
Başkanlık seçim usullerini karşılaştırma
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı dışarıdan (Anayasa Mahkemesi'nden) gelir.
Genel kural olan 'kendi içinden seçim' kuralının istisnasını belirlemek için.
3
Üye görev sürelerini inceleme
AYM, Yargıtay ve Danıştay'da 1212 yıl iken Uyuşmazlık'ta 44 yıldır.
Sayısal ve zamansal farklılıkları ayırt etmek için.
4
Kararların hukuki sonuçlarını analiz etme
Tüm yüksek mahkemelerin kararları kesindir.
Yüksek mahkeme olmanın temel hukuki sonucunu teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Ortak Nitelikleri ve İstisnaları

İpuçları

1
Yüksek mahkemelerin ortak özelliklerini ararken, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin diğer üçünden farklı olan yapısal özelliklerini hatırlayın.
2
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı'nın nereden seçildiğini ve görev süresinin kaç yıl olduğunu düşünün.
3
Bir mahkemenin 'yüksek' olması, onun verdiği kararların yargı yolu bakımından 'son durak' olması anlamına gelir.

Daha Fazla Pratik

Yüksek mahkemelerin üye sayılarını ve üyeleri seçen mercileri (CB, TBMM, HSK) bir tablo halinde çalışarak pekiştirme yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemi kullanılarak; '12 yıl' ve 'kendi içinden başkan seçme' kurallarının Uyuşmazlık Mahkemesi'nde bozulduğu bilgisiyle diğer seçenekler elenebilir.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla