Soru

Zorluk: ZorMustafa Kemal'in Samsun'a Çıkışı ve Samsun Raporu

İstanbul Hükümeti tarafından 9.9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilen Mustafa Kemal Paşa'dan; bölgedeki asayişsizliği sonlandırması, Türk direniş gruplarını dağıtması ve halkın elindeki silahları toplaması istenmiştir. Ancak Mustafa Kemal Paşa, Samsun'a ulaştıktan sonra hazırladığı raporunda; bölgedeki karışıklıklardan Rumların sorumlu olduğunu, Türklerin yabancı mandasına tahammülü olmadığını ve İzmir'in işgalinin haksız olduğunu vurgulamıştır.

Bu bilgiler ışığında Samsun Raporu'nun içeriği, Mustafa Kemal Paşa'nın resmi göreviyle kıyaslandığında aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

  1. Resmi görev sınırlarını aşarak meseleyi yerel bir asayiş sorunu olmaktan çıkarıp ulusal bağımsızlık zeminine çektiğininCevap
  2. B
    Müfettişlik yetkilerini kullanarak İstanbul Hükümeti'nin işgal politikasını desteklediğinin
  3. C
    Bölgesel kurtuluş çarelerinin ulusal bağımsızlık düşüncesinden daha öncelikli görüldüğünün
  4. D
    İtilaf Devletleri ile imzalanan Mondros Ateşkesi'nin hükümlerine harfiyen uyulduğunun
  5. E
    Temsil Heyeti'nin aldığı kararların resmi bir raporla hükümete bildirildiğinin

Cevap

Resmi görev sınırlarını aşarak meseleyi yerel bir asayiş sorunu olmaktan çıkarıp ulusal bağımsızlık zeminine çektiğinin göstergesidir.
Doğru yanıt olan seçenek, Mustafa Kemal'in müfettişlik makamının kendisine sağladığı resmi nüfuzu, bu makamın asıl amacı (direnişi kırmak) dışında kullanarak Türk milletinin haklı davasını bir devlet belgesine dönüştürdüğünü ifade eder. İzmir'in işgalinden bahsedilmesi, Samsun'daki bir memurun yetki alanını ulusal boyuta taşıdığının en somut kanıtıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Resmi görevi analiz etme
Mustafa Kemal'in resmi görevi (asayişi sağla, silah topla), İtilaf Devletleri'nin talepleri doğrultusunda Türk direnişini pasifize etmeye yöneliktir.
Müfettişlik görev yönergesinin temel amacını anlamak için gereklidir.
2
Samsun Raporu içeriğini değerlendirme
Raporda Rumların suçlu bulunması, mandanın reddedilmesi ve İzmir işgaline tepki gösterilmesi, resmi görevin tam zıttı bir tutumdur.
Mustafa Kemal'in gerçek niyetini ve raporun niteliğini belirlemek için gereklidir.
3
Karşılaştırma ve çıkarım yapma
Görev sahası dışındaki İzmir'e değinilmesi yerellikten ulusallığa geçişi, emirlere karşı çıkılması ise bağımsızlık kararlılığını gösterir.
İki veri arasındaki çelişkinin siyasi sonucuna ulaşmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun Siyasi Niteliği ve Görev Yetkilerinin Aşılması

İpuçları

1
Mustafa Kemal'in resmi göreviyle Samsun Raporu'ndaki iddiaları karşılaştırın; bir uyum mu yoksa çelişki mi var?
2
Raporda sadece Karadeniz bölgesi mi yoksa İzmir ve manda gibi tüm yurdu ilgilendiren konular mı geçiyor?
3
İzmir'in işgaline Samsun'daki bir müfettişin tepki göstermesi, onun yetkisini nasıl kullandığını gösterir?

Daha Fazla Pratik

Samsun Raporu'ndan sonra gelen Havza Genelgesi'nin, bu rapordaki 'ulusal tepki' fikrini nasıl halka yaydığını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kronolojik eleme yöntemiyle Temsil Heyeti şıkkını eleyebilir, raporun içeriğindeki 'manda reddi' ve 'İzmir' vurgusuyla bölgesellikten ulusallığa geçişi saptayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla