Kanun-i Esasi'nin yılında yapılan kapsamlı değişikliklerden önceki ilk (orijinal) metni uyarınca, hükümetin (Heyet-i Vükela) hukuki ve siyasi sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Bakanlar Kurulu üyeleri Padişah tarafından atanır ve politikalarından dolayı sadece Padişah'a karşı sorumludur; meclisin hükümeti düşürme yetkisi bulunmamaktadır.Cevap
- BBakanlar Kurulu, Heyet-i Mebusan'a karşı kolektif olarak sorumludur ve meclis 'güvensizlik oyu' vererek hükümeti istifaya zorlayabilir.
- CHükümet, her ne kadar Padişah tarafından görevlendirilse de, hazırladığı bütçe kanununun meclisçe reddedilmesi durumunda siyasi sorumluluğu gereği kendiliğinden düşer.
- DBakanlar Kurulu üyeleri meclis içerisinden seçilmek zorundadır ve her bakan bireysel olarak meclis genel kuruluna karşı 'gensoru' yoluyla sorumludur.
- ESadrazam ve bakanlar, yasama dokunulmazlığına sahip oldukları için meclisin izni olmadan görevden alınamazlar; ancak Padişah'ın talebiyle meclis tarafından azledilirler.
Cevap
Bakanlar Kurulu üyelerinin Padişah tarafından atanması ve sadece Padişah'a karşı sorumlu olması, meclisin ise hükümeti düşürme yetkisinin bulunmaması
Kanun-i Esasi’nin ilk metni, 'Padişah'ın kutsal hakları' ilkesine dayanır. Bu çerçevede hükümet (Heyet-i Vükela), halkın seçtiği Heyet-i Mebusan'ın güvenine değil, Padişah'ın atamasına ve güvenine dayanır. Hükümet üyeleri münhasıran Padişah’a karşı sorumludur. Meclis-i Umumi’nin hükümeti denetleyip düşürme yetkisi (siyasi sorumluluk) bu dönemde bulunmamaktadır. Bu durum ancak yılındaki anayasa değişikliği ile 'hükümetin meclise karşı sorumlu olması' şeklinde değiştirilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
1876 Kanun-i Esasi Orijinal Metninde Yürütme Organı ve Sorumluluk
Tahmini Süre:1m 15s