Soru

Zorluk: OrtaTürk-İslam Devletlerinde Devlet Yönetimi

Büyük Selçuklu Devleti'nde başarıyla uygulanan ikta sistemi; mülkiyeti devlete ait olan arazilerin, vergi gelirleri karşılığında devlet görevlilerine ve ordu mensuplarına maaş olarak verilmesidir. Bu sistemde köylü, toprağı işlemek ve vergisini ikta sahibine ödemekle yükümlüyken; ikta sahibi de bölgenin güvenliğini sağlamak ve orduya cebelu¨cebelü adı verilen atlı askerler yetiştirmek zorundaydı.

İkta sisteminin bu özellikleri ve işleyişi dikkate alındığında, uygulamanın devlet yönetimine sağladığı katkılar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. Devlet hazinesine doğrudan ve düzenli nakit akışı sağlamasıCevap
  2. B
    Taşrada merkezi otoritenin ve asayişin korunmasına yardımcı olması
  3. C
    Tarımsal arazilerin kullanımını denetleyerek üretimde sürekliliği sağlaması
  4. D
    Devletin maaş yükünü hafifleterek bütçe dengesine katkıda bulunması
  5. E
    Konar-göçer Türkmenlerin yerleşik hayata geçişini ve kontrolünü kolaylaştırması

Cevap

İkta sisteminin devlet hazinesine doğrudan ve düzenli nakit akışı sağlaması, sistemin sağladığı katkılardan biri değildir.
İkta sistemi, verginin yerinde toplanıp yerinde harcanması esasına dayanır. Köylüden toplanan vergiler doğrudan ikta sahibinin maaşı ve yetiştirmekle yükümlü olduğu askerlerin giderleri için kullanılır. Bu durum devletin hazinesinden nakit para çıkmasını engeller ancak merkezi hazineye doğrudan bir nakit girişi sağlamaz.

Adım Adım Çözüm

1
İkta sisteminin mali işleyişini analiz etme
İkta sisteminde vergiler köylüden alınır ve doğrudan bölgedeki görevlinin maaşı ile askerlerin (cebelu¨cebelü) masrafları için kullanılır.
Sistemin hazineye nakit para girişi sağlayıp sağlamadığını belirlemek.
2
Seçeneklerin sistemin amaçlarıyla karşılaştırılması
Asayiş, üretimde süreklilik, bütçe dengesi ve yerleşik hayatın teşviki sistemin temel sonuçlarıyken; nakit akışı sistemin dışındadır.
Hatalı olan uygulamayı tespit etmek.

Anahtar Kavram

İkta sisteminin idari ve mali sonuçları

Daha Fazla Pratik

İkta sistemi ile Osmanlı'daki Tımar sistemini karşılaştırarak merkeziyetçi yapının korunmasındaki benzerlikleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla