Soru

Zorluk: OrtaMontrö Boğazlar Sözleşmesi

19361936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nde yer alan; 'Savaş zamanında Türkiye savaşan değilse, savaşan herhangi bir devletin savaş gemilerinin Boğazlardan geçmesi yasaktır.' hükmü karara bağlanmıştır.

Buna göre, söz konusu hükmün öncelikli amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Savaşın Karadeniz'e yayılmasını önlemek ve bölge güvenliğini korumakCevap
  2. B
    Boğazlar üzerinde kurulan uluslararası denetim mekanizmasının (komisyon) yetkilerini artırmak
  3. C
    Karadeniz'i tüm yabancı ticaret gemilerine kapatarak bölgeyi dünya ticaretinden izole etmek
  4. D
    Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne üye olabilmesi için gereken siyasi zemini hazırlamak
  5. E
    Boğazlar bölgesindeki askersizleştirilmiş (gayri askeri) statünün devamlılığını sağlamak

Cevap

Savaşın Karadeniz'e yayılmasını önlemek ve bölge güvenliğini korumak
Sözleşmede yer alan bu hüküm, Türkiye'nin tarafsız kaldığı bir savaş senaryosunda çatışan tarafların savaş gemilerini Boğazlar üzerinden Karadeniz'e geçirmesini yasaklayarak; hem Karadeniz'in bir çatışma alanına dönüşmesini engellemekte hem de Türkiye'nin güvenliğini doğrudan korumaktadır. Bu madde, Karadeniz'i büyük güçlerin donanma rekabetinden uzak tutarak bölgesel istikrarı sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hükmün kapsamını analiz etme
Savaşan devletlerin gemilerine yasak getirilmesi saptanmıştır.
Soruda verilen madde, Türkiye'nin tarafsız olduğu durumlarda donanma hareketliliğini kısıtlamaktadır.
2
Stratejik çıkarımı yapma
Boğazlar'ın kapalı tutulmasının Karadeniz üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir.
Boğazlar'dan geçemeyen savaş gemileri Karadeniz'e ulaşamayacağı için çatışma bu bölgeye sıçramaz.
3
Seçeneklerle karşılaştırma
Bölgesel barış ve güvenlik amacına ulaşılmıştır.
Bu durum hem Türkiye'nin hem de Karadeniz'e kıyısı olan diğer devletlerin güvenliğini sağlar.

Anahtar Kavram

Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Bölgesel ve Uluslararası Güvenlikteki Rolü

Daha Fazla Pratik

Bu konuyu pekiştirmek için Lozan Boğazlar Sözleşmesi ile Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni 'Komisyon', 'Askeri Statü' ve 'Egemenlik' kriterlerine göre karşılaştıran bir tabloyu inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Mantıksal eleme yöntemi ile; Montrö'nün Türkiye'ye sağladığı en büyük kazanımın 'Egemenlik' ve 'Güvenlik' olduğu hatırlandığında, komisyonun devamını veya askersiz statüyü savunan seçenekler doğrudan elenebilir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla