Examkin

Soru

Zorluk: Çok zor1924 Anayasası

1924 Anayasası, Türk anayasa tarihinde "Meclis Hükümeti Sistemi" ile "Parlamenter Sistem" arasında bir geçiş modeli olan "Karma Hükümet Sistemi"ni benimsemiştir. Bu sistemin en belirgin özelliği, egemenliğin yegane temsilcisi olan Meclis'in üstünlüğünü korurken, yürütme faaliyetlerinin uzmanlaşmış organlar eliyle yürütülmesini sağlamaktır.

Buna göre, 1924 Anayasası'nda yer alan "Güçler Birliği - Görevler Ayrımı" ilkesinin yürütme organının hukuki statüsü üzerindeki temel yansıması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yürütme organının, yasama ile eş değer bir "erk" (kuvvet) değil; Meclis'te toplanmış olan egemenlik yetkisinin yerine getirilmesiyle sınırlı bir "görev" olarak yapılandırılmasıCevap
  2. B
    Bakanlar Kurulu'nun, Meclis'in güvenoyuna ihtiyaç duymaksızın doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanması ve yasamadan tamamen bağımsız bir tüzel kişilik kazanması
  3. C
    Yürütme yetkisinin, yasama organının onayı olmaksızın asli ve bağımsız düzenleyici işlemler yapabilme gücüyle donatılarak yasamanın önüne geçmesi
  4. D
    Kuvvetler ayrılığı ilkesinin tam olarak benimsenmesiyle, yürütme organının yasama karşısında mutlak bir "denge ve denetleme" (checks and balances) gücüne sahip kılınması
  5. E
    1921 Anayasası'ndaki mutlak meclis hükümeti sisteminin devamı olarak, yürütmenin Meclis'ten ayrı bir organ olarak tanınmaması ve tüm icraatın doğrudan Meclis komisyonları eliyle yürütülmesi

Cevap

Yürütme organının, yasama ile eş değer bir erk değil; Meclis'te toplanmış olan egemenlik yetkisinin yerine getirilmesiyle sınırlı bir görev olarak yapılandırılması
1924 Anayasası, egemenliğin yegane temsilcisi olarak TBMM'yi gördüğü için yasama ve yürütme yetkilerini Meclis'te toplamıştır. Ancak, devlet işlerinin yürütülmesi fonksiyonel olarak Meclis'ten ayrı bir yapı (Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu) tarafından yerine getirilir. Bu durum, yürütmenin yasamadan bağımsız bir 'güç' (erk) değil, Meclis adına yerine getirilen bir 'görev' (vazife) olduğu anlamına gelir. Bu yüzden sistem 'Güçler Birliği - Görevler Ayrımı' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
1924 Anayasası'nın temel egemenlik anlayışını belirle
Egemenlik kayıtsız şartsız millete aittir ve millet adına bu yetkiyi TBMM kullanır.
Meclis Üstünlüğü ilkesinin temelini anlamak için gereklidir.
2
Yasama ve yürütme güçlerinin dağılımını analiz et
Yasama yetkisi ve yürütme kudreti Meclis'te toplanmıştır (Güçler Birliği).
Sistemin neden parlamenter sistemden farklı olduğunu ayırt etmek için gereklidir.
3
Yürütmenin organ düzeyindeki konumunu değerlendir
Meclis, yasama yetkisini kendisi kullanırken; yürütme kudretini kendi seçtiği Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu eliyle 'görev' olarak icra ettirir (Görevler Ayrımı).
Yürütmenin hukuki statüsünün bir 'kuvvet' değil, 'görev' olduğunu saptamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Güçler Birliği - Görevler Ayrımı İlkesi
Bu soruyu puanla

Konular

1924 Anayasası

Bu konudan daha fazla soru