Soru

Zorluk: Orta1876 Kanun-i Esasi

Osmanlı Devleti'nin ilk anayasası olan 18761876 Kanun-i Esasi'nin başlangıç metnindeki düzenlemeler uyarınca; yürütmenin başı olan padişahın yasama organı üzerindeki mutlak otoritesini yansıtan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Padişahın, Meclis-i Mebusan'ı herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve yeni seçimlerin yapılacağı bir zaman sınırı olmaksızın dağıtma yetkisine sahip olmasıCevap
  2. B
    Heyet-i Vükela üyelerinin yasama organına karşı topluca sorumlu tutularak güvensizlik oyuyla görevden düşürülebilmesi
  3. C
    Meclis üyelerinin herhangi bir makamdan onay almaksızın (istizan usulü olmadan) doğrudan kanun teklifi sunabilmesi
  4. D
    Padişah tarafından geri gönderilen bir kanunun, mecliste aynen kabul edilmesi durumunda padişahın onaylamak zorunda kalması
  5. E
    Heyet-i Ayan üyelerinin, halkın seçtiği temsilciler arasından padişah tarafından beş yıllığına atanarak göreve getirilmesi

Cevap

Padişahın, Meclis-i Mebusan'ı herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve yeni seçimlerin yapılacağı bir zaman sınırı olmaksızın dağıtma yetkisine sahip olması
Doğru ifade, padişahın yasama organını herhangi bir kısıtlama olmaksızın feshetme yetkisini tanımlar. 18761876 Kanun-i Esasi'nin orijinal metninde padişahın fesih yetkisi 'mutlak' niteliktedir ve fesih durumunda yeni seçimlerin yapılması için herhangi bir süre sınırı getirilmemiştir. Bu durum, padişahın meclisi süresiz olarak kapatabilmesine imkan tanımıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem analizi yapılması
18761876 Kanun-i Esasi'nin orijinal hali (19091909 öncesi) belirlendi.
Soruda özellikle 19091909 değişikliklerinden önceki 'ilk hal' vurgulandığı için o dönemdeki padişah-meclis ilişkisi hatırlanmalıdır.
2
Padişahın yetkilerinin değerlendirilmesi
Padişahın mutlak veto, istizan (izin) ve şartsız fesih yetkileri olduğu teyit edildi.
18761876 Anayasası'nın ilk hali 'mutlak monarşi'ye yakın bir yapıdadır ve padişah yürütmenin tek hakimidir.
3
Seçeneklerin karşılaştırılması
Fesih yetkisine dair herhangi bir süre kısıtlamasının (3 ay gibi) ilk metinde bulunmadığı saptandı.
19091909 öncesinde padişah meclisi feshettiğinde yeni seçimlerin yapılması için anayasal bir süre sınırı yoktur; bu durum yasama organını tamamen padişaha bağımlı kılar.

Anahtar Kavram

18761876 Kanun-i Esasi'nin Orijinal Metninde Yürütme Üstünlüğü

İpuçları

1
18761876 Kanun-i Esasi'nin ilk halindeki 'fesih yetkisi' ile 19091909 sonrası 'fesih yetkisi' arasındaki süre ve şart farkını düşünün.

Daha Fazla Pratik

19091909 değişikliklerinin hükümet sistemi üzerindeki etkilerini (parlamenter sisteme geçiş adımları) inceleyen bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla