Examkin

Soru

Zorluk: Zor1961 Anayasası

1961 Anayasası, Türk anayasa tarihinde "çoğunlukçu" demokrasi anlayışından "çoğulcu" demokrasi anlayışına geçişi temsil eden, temel hak ve hürriyetlerin güvence altına alınması için denge ve denetleme mekanizmalarını ön plana çıkaran bir metindir. Bu anayasanın getirdiği kurumlar ve kuvvetler ayrılığı prensibinin uygulanmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    TBMM; Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu olmak üzere iki kanattan oluşmakta olup, Bakanlar Kurulunu denetleme ve gensoru ile düşürme yetkisi her iki meclis tarafından ortaklaşa kullanılmaktadır.
  2. B
    Anayasa Mahkemesi kurularak kanunların anayasaya uygunluğunu denetleme yetkisi verilmiş, aynı zamanda temel hakları ihlal edilen vatandaşlara mahkemeye bireysel başvuru yapma hakkı tanınmıştır.
  3. C
    Yürütme organının yasama karşısında zayıflamasını önlemek amacıyla ilk kez "rasyonelleştirilmiş parlamenter sistem" mekanizmaları tüm unsurlarıyla hayata geçirilmiştir.
  4. Yargı bağımsızlığını sağlamak adına hakimlerin özlük haklarını düzenlemek ve yönetmek üzere "Yüksek Hakimler Kurulu" adıyla, yürütmeden bağımsız bir kurul oluşturulmuştur.Cevap
  5. E
    Sosyal devlet ilkesi gereği ilk kez sosyal ve ekonomik haklar düzenlenmiş, devletin bu hakları gerçekleştirme yükümlülüğü hiçbir mali sınırlamaya tabi tutulmamıştır.

Cevap

Yargı bağımsızlığını sağlamak amacıyla kurulan ve hakimlerin özlük haklarını güvenceye alan Yüksek Hakimler Kurulunun oluşturulması 1961 Anayasası'nın getirdiği temel yeniliklerden biridir.
1961 Anayasası, yargının yürütme karşısında bağımsızlığını sağlamak için köklü reformlar yapmıştır. Bu kapsamda, hakimlerin atama, yükselme ve özlük işlerini merkezi idareden (Adalet Bakanlığı'ndan) alıp bağımsız bir kurula devretmek amacıyla "Yüksek Hakimler Kurulu" kurulmuştur. Bu, hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak anayasaya dahil edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
1961 Anayasası'nın temel kurumlarını hatırla.
Anayasa Mahkemesi, Cumhuriyet Senatosu, MGK, DPT ve Yüksek Hakimler Kurulu gibi kurumlar bu dönemde kurulmuştur.
Soruda anayasanın getirdiği düzenlemelerin doğruluğu sorgulanmaktadır.
2
Yasama organının yapısını analiz et.
TBMM iki kanatlıdır: Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu. Ancak siyasi denetim (gensoru) yetkisi sadece Millet Meclisindedir.
İki meclis arasındaki yetki dağılımındaki nüansları anlamak seçenekleri elemeyi sağlar.
3
Yargı ve yürütme organının özelliklerini incele.
Yargı bağımsızlığı için Yüksek Hakimler Kurulu kurulmuştur. Bireysel başvuru henüz yoktur. Yürütme, yasama karşısında zayıf ve kısıtlıdır.
1961 ve 1982 arasındaki temel farkları (rasyonelleştirilmiş parlamenterizm gibi) ayırt etmek gerekir.
4
Sosyal haklar ve mali imkanlar ilişkisini değerlendir.
Sosyal devlet ilkesi kabul edilmiş ancak devletin ödevleri mali kaynaklarla sınırlandırılmıştır.
Anayasal maddelerin içerik detaylarını kontrol etmek yanlışı bulmayı sağlar.

Anahtar Kavram

1961 Anayasası'nın getirdiği Kuvvetler Ayrılığı ve Kurumsal Yapı

İpuçları

1
1961 Anayasası'nın getirdiği iki kanatlı meclis yapısındaki yetki farklarına odaklanın.
2
Sosyal devlet ilkesinin sınırlandırılıp sınırlandırılmadığını ve AYM'ye hangi başvuru yollarının açık olduğunu (soyut ve somut denetim) hatırlayın.
3
Yargı bağımsızlığı için kurulan kurulun adının 'Yüksek Hakimler Kurulu' olduğunu, savcıların ise o dönemde ayrı bir kurulda toplandığını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

1961 ve 1982 anayasaları arasındaki temel yürütme ve yasama farklarını içeren bir karşılaştırma tablosu hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

1961 Anayasası

Bu konudan daha fazla soru