Soru

Zorluk: ZorYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

1982 Anayasası’na göre milletvekillerinin sahip olduğu "yasama sorumsuzluğu" ve "yasama dokunulmazlığı" kurumları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına dair TBMM kararlarına karşı, kararın alındığı tarihten itibaren yedi gün içinde ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle başvurabilir.Cevap
  2. B
    Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden dolayı koruma sağlar ve bu koruma milletvekilinin görevi sona erdiğinde kendiliğinden kalkar.
  3. C
    Yasama dokunulmazlığı, milletvekili hakkında açılmış veya açılacak olan hem tazminat (hukuk) davalarını hem de ceza davalarını kapsayan mutlak bir korumadır.
  4. D
    Yasama dokunulmazlığının kaldırılabilmesi için TBMM Genel Kurulunda üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) karar alınması anayasal bir zorunluluktur.
  5. E
    Anayasanın 1414. maddesindeki durumlar ile ağır cezayı gerektiren suçüstü hallerinde, soruşturmaya başlanabilmesi için yasama dokunulmazlığının TBMM tarafından kaldırılması ön şarttır.

Cevap

Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına dair kararlara karşı, yedi gün içinde ilgili veya başka bir milletvekili tarafından Anayasa Mahkemesine başvurulabilir ve Mahkeme on beş gün içinde kararını verir.
Doğru olan ifade, yasama dokunulmazlığının kaldırılması durumunda yargı yolunun açık olduğudur. Anayasa uyarınca, dokunulmazlığı kaldırılan milletvekili veya onun yerine bir başka milletvekili, kararın iptali için yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Anayasa Mahkemesi bu başvuruyu on beş gün içinde kesin karara bağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama sorumsuzluğu ve dokunulmazlığı arasındaki farkı belirle.
Sorumsuzluk mutlaktır ve ömür boyu sürer; dokunulmazlık ise nispidir, geçicidir ve Meclis tarafından kaldırılabilir.
Soruda her iki kavramın hukuki niteliklerinin ayırt edilmesi istenmektedir.
2
Dokunulmazlığın kapsamını (ceza/hukuk) analiz et.
Dokunulmazlık sadece hapis cezası, gözaltı, tutuklama gibi cezai işlemleri durdurur; tazminat davalarını engellemez.
Milletvekilinin kişisel borçlarından dolayı yargılanabilmesi yasama dokunulmazlığı kapsamında değildir.
3
Dokunulmazlığın kaldırılması sürecindeki yargısal denetimi kontrol et.
Lifting kararlarına karşı 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine (AYM) başvurulur ve AYM 1515 gün içinde karar verir.
Bu, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin özel bir anayasal denetim yoludur.

Anahtar Kavram

Yasama Dokunulmazlığının Yargısal Denetimi ve Sorumsuzlukla Farkı

İpuçları

1
Yasama sorumsuzluğu mutlak (asla kaldırılamaz) iken, dokunulmazlık nispidir (Meclis kararıyla kaldırılabilir).
2
Yasama dokunulmazlığı sadece ceza davalarını durdurur; bir milletvekili hakkında borcundan dolayı icra takibi yapılmasına veya tazminat davası açılmasına engel değildir.
3
Dokunulmazlığın kaldırılmasına itiraz süresi '7' gün, Anayasa Mahkemesinin karar verme süresi ise '15' gündür.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin düşmesi hallerinde (istifa, devamsızlık vb.) hangi durumlarda Meclis kararı, hangi durumlarda mahkeme kararı gerektiğini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla