Soru

Zorluk: Ortaİsimler (Adlar)

Aşağıdaki cümlede bazı isimlerin (adların) altı çizilerek numaralandırılmıştır:

"Kafile (I), müzenin çıkışına (II) doğru ilerlerken sergilenen tabloların (III) yarattığı etkiden (IV) kurtulamamıştı."

Bu isimlerin türsel özellikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. sözcük, biçimce tekil olduğu halde anlamca birden fazla varlığı kapsayan bir topluluk ismidir.
  2. B
    II. sözcük, bir fiil kökünden türemesine rağmen artık bir yerin adı olduğu için kalıcı isimdir.
  3. C
    III. sözcük, sayıca birden fazla varlığı karşılayan çoğul eki almış bir isimdir.
  4. IV. sözcük, beş duyu organından biriyle algılanabildiği için varlıkların oluşuna göre somut bir isimdir.Cevap
  5. E
    Bu sözcüklerin tamamı, tek bir varlığı değil de bir türün genelini karşıladığı için cins (tür) ismidir.

Cevap

Varlıkların oluşuna göre somut olduğu belirtilen 'etki' sözcüğü aslında soyut bir isimdir.
Varlıkların oluşuna göre yapılan sınıflandırmada, beş duyu organıyla algılanabilenler somut, sadece zihinle kavranabilenler ise soyut isimdir. 'Etki' sözcüğü bir tesiri, duygusal veya zihinsel bir sonucu ifade eder ve duyu organlarıyla algılanamaz. Bu nedenle 'etki' somut değil, soyut bir isimdir.

Adım Adım Çözüm

1
I. numaralı 'Kafile' sözcüğünü incele.
Sözcük çoğul eki almamıştır ancak bir grubu temsil eder.
Topluluk ismi tanımına (biçimce tekil, anlamca çokluk) uyar.
2
II. numaralı 'Çıkış' sözcüğünü incele.
Bir eylemi değil, bir yerin (çıkış kapısı/alanı) adını belirtir.
Fiilimsi ekiyle türeyip bir varlığın/yerin adı olan sözcükler kalıcı isimdir.
3
III. numaralı 'Tablolar' sözcüğünü incele.
-lar çoğul ekini almıştır.
Çoğul eki alan isimler sayılarına göre çoğul isim olarak sınıflandırılır.
4
IV. numaralı 'Etki' sözcüğünü incele.
Beş duyu organıyla (görme, duyma, tatma, koklama, dokunma) doğrudan algılanamaz.
Duyu organlarıyla algılanamayan, zihinle kavranan kavramlar soyut isimdir.

Anahtar Kavram

İsimlerin varlıklara verilişine, sayılarına ve oluşlarına göre sınıflandırılması.

İpuçları

1
İsimleri incelerken 'tekil/çoğul/topluluk' ve 'somut/soyut' ayrımını dikkatli yapmalısın.
2
Duyu organlarımızla (göz, kulak, deri vb.) algılayamadığımız kavramların soyut olduğunu hatırla.
3
'Etki' kelimesi zihinsel bir kavram mıdır yoksa elle tutulup gözle görülebilir mi?

Daha Fazla Pratik

Farklı cümlelerde 'topluluk isimlerinin' çoğul eki alıp almadığına (örneğin: ordular, ekipler) dikkat ederek pratik yapabilirsin.

Alternatif Yöntem

Sözcükleri birer birer kontrol listesine tabi tutabilirsin: 1. Özel mi? 2. Çoğul eki var mı? 3. Topluluk mu? 4. Beş duyuyla algılanıyor mu? Bu yöntemle hatalı olanı kolayca bulabilirsin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla