Soru

Zorluk: ZorSıfatlar (Ön Adlar)

Türkçede sıfatlar, isimleri durum, biçim, renk gibi yönlerden niteleyebileceği gibi; işaret, sayı, belgisizlik ve soru yönünden de belirtebilir. Bazı durumlarda bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatını aynı anda alabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

  1. Araştırmacı, şu kapsamlı çalışmasında tarihî gerçekleri ustalıkla ortaya koymuş.Cevap
  2. B
    O, dünkü toplantıda konuşulanları oldukça heyecanlı anlatıyordu.
  3. C
    Yalnız dürüst insanlar, bu yolda her zaman kalıcı başarılar elde eder.
  4. D
    Sakin duran yolcular, akşamki trenin gelmesini sabırla bekliyordu.
  5. E
    Birkaç genç, karşıdaki durağa doğru hızla koşmaya başladı.

Cevap

Doğru cevap, bir ismin hem niteleme hem de işaret (belirtme) sıfatı aldığı 'Araştırmacı, şu kapsamlı çalışmasında...' ile başlayan cümledir.
Doğru seçenekte yer alan 'şu kapsamlı çalışma' tamlamasında, 'çalışma' ismi 'kapsamlı' sözcüğü ile nitelenmiş (nasıl sorusuna cevap verir), 'şu' sözüyle ise işaret edilerek belirtilmiştir. Böylece bir isim aynı anda her iki sıfat türünü de almış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki isimleri ve önlerindeki sözcükleri tespit et.
'çalışmasında' ismi tespit edildi.
Sıfatlar her zaman isimlerden önce gelerek onları etkiler.
2
'çalışmasında' ismine 'nasıl' ve 'hangisi' sorularını sor.
'Nasıl çalışma?' -> 'Kapsamlı' (Niteleme); 'Hangi çalışma?' -> 'Şu' (İşaret/Belirtme).
Niteleme sıfatları 'nasıl', belirtme sıfatları ise 'hangi, kaç, ne kadar' gibi sorularla bulunur.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldiricileri (zarf ve zamir) ele.
'O' zamir, 'heyecanlı' ve 'sakin' sözcüklerinin zarf olduğu saptandı.
İşaret bildiren sözcükler ismin yerini tutarsa zamir, niteleme bildirenler fiili etkilerse zarf olur.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Ayrımı
Bu soruyu puanla