Examkin

Sıfatlar (Ön Adlar)

112 soru

Soru 1Soru →

Sıfatlar, isimleri çeşitli yönlerden niteleyen veya belirten sözcüklerdir. Bir isim, cümlede hem niteleme hem de belirtme sıfatını aynı anda alabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uzman heyeti, incelemeler sonucunda kapsamlı bir rapor hazırlayıp sundu.

Cevap

Uzman heyetinin sunduğu rapordan bahseden seçenek doğrudur çünkü 'kapsamlı bir rapor' tamlamasında 'rapor' ismi hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır.
Doğru seçenekte yer alan 'kapsamlı bir rapor' ifadesinde; 'kapsamlı' sözcüğü raporun niteliğini (nasıl olduğunu) bildirdiği için niteleme sıfatı, 'bir' sözcüğü ise herhangi bir anlamı katarak ismi belirttiği için belgisiz sıfattır (belgisiz sıfatlar, belirtme sıfatları grubuna girer). Dolayısıyla 'rapor' ismi her iki türden sıfatı da almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimlerin önüne gelen niteleme (nasıl?) ve belirtme (işaret, belgisiz, sayı, soru) sıfatlarını tespit edin.
Kapsamlı bir rapor tamlaması belirlendi.
Sorunun istediği her iki sıfat türünün aynı isimde toplanması kuralını sorgulamak.
2
Tespit edilen sıfatların türlerini kontrol edin.
Kapsamlı: Niteleme sıfatı, Bir: Belirtme (Belgisiz) sıfatı.
Sözcük türlerinin doğruluğunu teyit etmek.

Anahtar Kavram

Bir ismin birden fazla sıfatla (hem niteleme hem belirtme) nitelenmesi/belirtilmesi

Daha Fazla Pratik

İşaret bildiren sözcüklerin (o, bu, şu) çekim eki aldığında zamirleştiğini, ismin önüne gelip ek almadığında sıfat olduğunu unutmayın.
Tahmini Süre:50s
Soru 2Soru →

Türkçede sıfatlar, isimleri durum, biçim, renk gibi yönlerden niteleyebileceği gibi; işaret, sayı, belgisizlik ve soru yönünden de belirtebilir. Bazı durumlarda bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatını aynı anda alabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Araştırmacı, şu kapsamlı çalışmasında tarihî gerçekleri ustalıkla ortaya koymuş.

Cevap

Doğru cevap, bir ismin hem niteleme hem de işaret (belirtme) sıfatı aldığı 'Araştırmacı, şu kapsamlı çalışmasında...' ile başlayan cümledir.
Doğru seçenekte yer alan 'şu kapsamlı çalışma' tamlamasında, 'çalışma' ismi 'kapsamlı' sözcüğü ile nitelenmiş (nasıl sorusuna cevap verir), 'şu' sözüyle ise işaret edilerek belirtilmiştir. Böylece bir isim aynı anda her iki sıfat türünü de almış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki isimleri ve önlerindeki sözcükleri tespit et.
'çalışmasında' ismi tespit edildi.
Sıfatlar her zaman isimlerden önce gelerek onları etkiler.
2
'çalışmasında' ismine 'nasıl' ve 'hangisi' sorularını sor.
'Nasıl çalışma?' -> 'Kapsamlı' (Niteleme); 'Hangi çalışma?' -> 'Şu' (İşaret/Belirtme).
Niteleme sıfatları 'nasıl', belirtme sıfatları ise 'hangi, kaç, ne kadar' gibi sorularla bulunur.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldiricileri (zarf ve zamir) ele.
'O' zamir, 'heyecanlı' ve 'sakin' sözcüklerinin zarf olduğu saptandı.
İşaret bildiren sözcükler ismin yerini tutarsa zamir, niteleme bildirenler fiili etkilerse zarf olur.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Ayrımı
Soru 3Soru →

Sıfatlar; isimleri işaret, sayı, belgisizlik veya soru yoluyla belirten ya da durum, biçim, renk yönünden niteleyen sözcüklerdir. Bir işaret sözcüğü ismin yerini tuttuğunda 'zamir', niteleme bildiren bir sözcük eylemi veya eylemsiyi etkilediğinde ise 'zarf' görevini üstlenir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret sıfatı hem de niteleme sıfatı kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu dar sokaklar her zaman beni hüzünlendirir.

Cevap

İşaret sıfatı ve niteleme sıfatının birlikte kullanıldığı seçenek 'Bu dar sokaklar her zaman beni hüzünlendirir' cümlesidir.
Doğru seçenekte yer alan 'bu' sözcüğü 'sokaklar' ismini işaret ettiği için işaret sıfatı, 'dar' sözcüğü ise aynı ismi nitelediği için niteleme sıfatıdır. Her iki sıfat türü de aynı cümlede kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki işaret bildiren sözcükleri tespit etme
'Bu' sözcüğü 'sokaklar' ismini işaret etmektedir.
İşaret sıfatları isimlerin önüne gelerek onları işaret yoluyla belirtir.
2
Cümledeki niteleme bildiren sözcükleri tespit etme
'Dar' sözcüğü 'sokaklar' isminin durumunu bildirmektedir.
Niteleme sıfatları isimlerin durum, biçim veya renklerini ifade eder.
3
Sözcüklerin türlerini doğrulama
'Bu' sözcüğü belirtme (işaret) sıfatı, 'dar' sözcüğü niteleme sıfatıdır.
Her iki sözcük de bir ismi (sokaklar) etkilemektedir.

Anahtar Kavram

Sıfat Türleri ve Ayırıcı Özellikleri
Tahmini Süre:50s
Soru 4Soru →

Türkçede sıfatlar; isimleri işaret, sayı, belgisizlik veya soru yoluyla belirten 'belirtme sıfatları' ve isimlerin renk, biçim, durum gibi özelliklerini bildiren 'niteleme sıfatları' olarak iki ana gruba ayrılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret sıfatı ve niteleme sıfatı bir arada kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: O belirsiz sürecin ardından alınan kararların doğruluğuna dair inancımızı hiçbir zaman yitirmedik.

Cevap

Doğru cevap, 'O belirsiz sürecin...' ile başlayan ve bünyesinde hem işaret sıfatını hem de niteleme sıfatını barındıran cümledir.
Doğru seçenekte yer alan 'o' sözcüğü 'sürecin' ismini işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatı; 'belirsiz' sözcüğü ise aynı ismin niteliğini (durumunu) bildirdiği için niteleme sıfatıdır. Bu kullanım, soruda istenen her iki sıfat türünün bir arada bulunması şartını tam olarak karşılar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve bu isimleri etkileyen sözcükleri belirleyin.
İsimlerin önüne gelerek onları çeşitli yönlerden etkileyen sıfatlar tespit edilir.
Sıfatların türünü belirlemek için önce hangi ismi nitelediklerini veya belirttiklerini bulmak gerekir.
2
İşaret bildiren sözcüklerin (bu, şu, o) kullanımını analiz edin.
'Şunu' ve 'Bu' sözcüklerinin zamir; 'o' sözcüğünün ise ismin önünde kullanıldığı için sıfat olduğu görülür.
İşaret sözcükleri bir ismin yerini tutuyorsa zamir, ismi işaret ediyorsa sıfattır.
3
Niteleme sıfatı ile durum zarfını ayırt edin.
'Sessizce' ve 'güzel' sözcüklerinin fiili etkilediği için zarf olduğu saptanır.
Nasıl sorusu isme sorulursa niteleme sıfatı, fiile sorulursa durum zarfı bulunur.
4
Her iki sıfat türünün aynı cümlede (veya aynı isimde) bulunup bulunmadığını kontrol edin.
'O belirsiz sürecin' tamlamasında hem işaret (o) hem niteleme (belirsiz) sıfatı mevcuttur.
Soru kökünde istenen her iki sıfat türünün bir arada bulunması şartıdır.

Anahtar Kavram

Sıfat (Ön Ad) Türleri ve Ayırt Edici Özellikleri

Alternatif Yöntem

Cümlelerdeki sözcük türlerini belirlerken önce yüklemi bulun. 'Nasıl?' sorusunu yükleme soruyorsanız cevap zarftır; bir isme soruyorsanız cevap niteleme sıfatıdır. İşaret bildiren sözcükten sonra isim gelip gelmediğini kontrol ederek zamir-sıfat ayrımını hızlıca yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru →

Sıfatlar; isimleri renk, biçim, durum gibi yönlerden niteleyen (niteleme sıfatı) veya onları işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla belirten (belirtme sıfatı) sözcüklerdir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret sıfatı hem de niteleme sıfatı bir arada kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu geniş bahçe, çocukluğumun en güzel anılarını barındırıyor.

Cevap

İşaret sıfatı ve niteleme sıfatının birlikte kullanıldığı cümle 'Şu geniş bahçe...' ile başlayan seçenektir.
Doğru seçenekte yer alan 'şu geniş bahçe' tamlamasında, 'bahçe' ismini işaret yoluyla belirten 'şu' sözcüğü bir işaret sıfatıdır. Aynı ismi durum yönüyle niteleyen 'geniş' sözcüğü ise bir niteleme sıfatıdır. Böylece her iki sıfat türü aynı ismi etkileyecek şekilde bir arada kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve bu isimlerin önüne gelerek onları etkileyen sözcükleri tespit etmek.
Seçeneklerdeki 'bahçe', 'mağaza', 'öğrenci', 'soru', 'kitap', 'usta' gibi isimler ve onları etkileyen 'şu', 'geniş', 'başarılı', 'zor', 'eski', 'tecrübeli' gibi sözcükler belirlendi.
Sıfatlar her zaman bir ismin önüne gelerek o ismi niteler veya belirtir.
2
İşaret bildiren sözcüklerin (bu, şu, o) bir ismi işaret edip etmediğini kontrol etmek.
Doğru seçenekte 'şu' sözcüğünün 'bahçe' ismini işaret ettiği (sıfat), diğer bazı seçeneklerde ise 'bu' veya 'bunu' sözcüklerinin ismin yerini tuttuğu (zamir) görüldü.
İşaret sıfatı ismi belirtirken, işaret zamiri ismin yerini tutar ve genellikle ek alır ya da virgülle ayrılır.
3
Niteleme bildiren sözcüklerin isimleri mi yoksa fiilleri mi etkilediğini ayırt etmek.
Doğru seçenekte 'geniş' sözcüğünün ismi nitelediği; ancak bazı çeldiricilerde 'hızlı' ve 'kolay' gibi sözcüklerin fiili etkileyerek zarf görevinde kullanıldığı saptandı.
İsme sorulan 'Nasıl?' sorusu niteleme sıfatını, fiile sorulan 'Nasıl?' sorusu ise durum zarfını buldurur.

Anahtar Kavram

Sıfatlar (Ön Adlar) ve Türleri
Tahmini Süre:55s
Soru 6Soru →

Türkçede sıfatlar; isimleri durum, biçim, renk gibi yönlerden niteleyebileceği gibi işaret, sayı, belgisizlik ve soru yönünden de belirtebilir. Bazı cümlelerde bir isim, hem niteleme hem de belirtme sıfatını bir arada alabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem niteleme hem de belirtme sıfatı almış bir isim kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu eski bina, kentin tarihine yıllardır tanıklık ediyordu.

Cevap

Doğru cevap, hem işaret (belirtme) hem de niteleme sıfatının 'bina' ismini etkilediği seçenektir.
'Şu eski bina' tamlamasında, 'bina' ismine sorulan 'Nasıl bina?' sorusu 'eski' (niteleme sıfatı) cevabını verirken, 'Hangi bina?' sorusu 'şu' (işaret/belirtme sıfatı) cevabını verir. Dolayısıyla bina ismi her iki tür sıfatı da bir arada almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve onları etkileyen sözcükleri belirle.
A seçeneğinde 'bina', 'kentin', 'tarihine' isimleri bulunmaktadır.
Sıfatlar isimlerin önüne gelerek onları etkiler.
2
İsimlerin önüne gelen sözcüklerin türünü (niteleme mi belirtme mi) ayırt et.
'Bina' isminin önündeki 'eski' sözcüğü nasıl sorusuna cevap verdiği için niteleme, 'şu' sözcüğü işaret ettiği için belirtme sıfatıdır.
Bir ismin her iki tür sıfatı da alıp almadığını teyit etmek gerekir.
3
Diğer seçeneklerdeki benzer sözcüklerin zamir veya zarf olup olmadığını kontrol et.
B ve D seçeneklerindeki işaret/şahıs bildiren sözcükler isimden ayrılmış (zamir), C seçeneğindeki durum bildiren sözcük fiili etkilemiştir (zarf).
Sözcük türleri arasındaki ayrım, doğru cevaba ulaşmak için kritiktir.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Sıfatlar ve zamirler arasındaki farkı pekiştirmek için 'belgisiz sıfat' ve 'belgisiz zamir' ayrımına yönelik sorular çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 7Soru →

Sıfatlar; isimleri renk, durum, biçim gibi yönlerden niteleyen (niteleme sıfatı) veya işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla belirten (belirtme sıfatı) sözcüklerdir. Bazı durumlarda bir isim, hem niteleme hem de belirtme sıfatını aynı anda alabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu sarp geçit, bölgeye ulaşımı kış aylarında oldukça güçleştiriyor.

Cevap

Doğru cevap, bir ismin hem niteleme hem de belirtme sıfatı aldığı 'Bu sarp geçit...' ifadesinin bulunduğu seçenektir.
Doğru seçenekte yer alan 'geçit' ismi, kendisinden önce gelen 'bu' sözcüğüyle işaret yoluyla belirtilmiş (belirtme sıfatı), 'sarp' sözüyle de durum yönünden nitelenmiştir (niteleme sıfatı). Türkçede belirtme sıfatları genellikle niteleme sıfatlarından önce gelir ve bu yapıda isim her iki türden sıfatla da tamlanmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve bu isimlerin önüne gelen niteleyici/belirtici sözcükleri tespit edin.
Belirlenen isimler: geçit, fırtına, evler, rapor, öğrenci, sınav, eser.
Sıfatın varlığını tespit etmek için önce nitelediği veya belirttiği ismi bulmak gerekir.
2
İsimlere 'Nasıl?' (Niteleme) ve 'Hangi/Kaç/Ne kadar?' (Belirtme) sorularını yöneltin.
Geçit ismi için: Nasıl geçit? (Sarp - Niteleme); Hangi geçit? (Bu - İşaret/Belirtme).
Bir ismin her iki sıfat türünü de alıp almadığını teyit etmek için bu soruların ikisine de cevap alınmalıdır.
3
Çeldiricilerdeki sözcük türlerini (zamir ve zarf) kontrol ederek elemeleri yapın.
B'deki 'O' ve E'deki 'Şu' zamirdir. C'deki 'ayrıntılı' zarftır. D'de ise niteleme sıfatı yoktur.
Sıfatlar isimlerle, zarflar fiillerle/fiilimsilerle ilişkilidir; zamirler ise ismin yerini tutar.

Anahtar Kavram

Bir İsmin Hem Niteleme Hem Belirtme Sıfatı Alması

Daha Fazla Pratik

İşaret bildiren 'o, bu, şu' gibi sözcüklerden sonra virgül kullanılıp kullanılmadığına bakarak zamir-sıfat ayrımını daha hızlı yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 8Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat (ön ad) kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu eski evlerin bahçesi çok genişti.

Cevap

Şu eski evlerin bahçesi çok genişti.
Doğru cevap olan cümlede 'evler' ismi hem işaret yoluyla belirtilmiş ('şu') hem de niteliği ('eski') bakımından açıklanmıştır. Her iki sözcük de ismin önüne gelerek sıfat görevini üstlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve onları niteleyen/belirten sözcükleri tespit edin.
Doğru cümlede 'evler' ismi önünde iki belirleyici sözcük bulunmaktadır.
Sıfatlar her zaman bir ismin önüne gelerek onu etkiler.
2
Sözcüğün ismi mi yoksa fiili mi etkilediğini kontrol edin.
'Şu' ve 'eski' sözcükleri 'evler' ismini etkilerken; diğer şıklardaki sözcükler eylemleri etkilemekte veya ismin yerini tutmaktadır.
İsmi etkileyenler sıfat, fiili etkileyenler zarf, ismin yerini tutanlar ise zamirdir.

Anahtar Kavram

Sıfatlar (Ön Adlar), isimlerin önüne gelerek onları niteleyen veya belirten sözcüklerdir.
Soru 9Soru →

Türkçede sıfatlar; isimleri durum, biçim, renk gibi yönlerden niteleyebileceği gibi işaret, sayı, belgisizlik ve soru yönünden de belirtebilir. Bazı cümlelerde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatını aynı anda alarak kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: O, her zaman dürüst yaşamayı ilke edinmiş bilge bir insandır.

Cevap

Doğru yanıt, bir ismin hem niteleme (bilge) hem de belirtme (bir) sıfatı aldığı 'O, her zaman dürüst yaşamayı ilke edinmiş bilge bir insandır' cümlesidir.
Doğru cevap olan seçenekte 'insan' ismi kullanılmıştır. Bu isme sorulan 'Nasıl insan?' sorusu 'bilge' cevabını vererek niteleme sıfatını; 'hangi/kaç' anlamındaki belgisizlik durumu ise 'bir' sözcüğü ile belirtme sıfatını karşılar. Böylece aynı isim her iki sıfat türünü de almış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve onları etkileyen sözcükleri belirleyin.
Doğru seçenekte 'insan' ismi üzerinde yoğunlaşılır.
Sıfatın türünü belirlemek için önce nitelediği veya belirttiği ismi bulmak gerekir.
2
İsme 'Nasıl?' sorusunu sorarak niteleme sıfatını bulun.
'Nasıl insan?' sorusuna 'bilge' (ve dürüst yaşamayı ilke edinmiş) cevabı alınır.
Niteleme sıfatları varlıkların kalıcı özelliklerini bildirir.
3
İsmi işaret, sayı, belgisizlik veya soru yönünden etkileyen sözcüğü belirleyin.
'bir' sözcüğü belgisiz sıfat (belirtme sıfatı) olarak tespit edilir.
Belirtme sıfatları isimleri geçici özellikler veya nicelikler yönünden belirtir.

Anahtar Kavram

Sıfatların (Ön Adların) Sınıflandırılması

Daha Fazla Pratik

Sıfatlar ve zamirler arasındaki farkı pekiştirmek için 'işaret' bildiren sözcüklerin cümledeki görevlerine odaklanan sorular çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 10Soru →

Sıfatlar, isimleri renk, biçim ve durum yönünden niteleyen (niteleme sıfatı) ya da işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla belirten (belirtme sıfatı) sözcüklerdir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı alarak kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmî makamlarca hazırlanan yeni bir yönetmelik, tüm personelin görev tanımını değiştirdi.

Cevap

İçinde 'yeni bir yönetmelik' tamlaması bulunan cümle doğru cevaptır; çünkü bu tamlamadaki 'yönetmelik' ismi hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır.
İçinde 'yeni bir yönetmelik' ifadesi geçen cümlede, 'yönetmelik' ismi 'yeni' sözcüğüyle niteleme sıfatı, 'bir' sözcüğüyle ise belirtme (belgisiz) sıfatı almıştır. Bu durum, soruda istenen 'bir ismin hem niteleme hem de belirtme sıfatı alması' kuralına tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve bu isimleri etkileyen sözcükleri tespit edin.
Doğru cümlede 'yönetmelik' ismi üzerinde yoğunlaşılır.
Soruda tek bir ismin birden fazla türde sıfat alıp almadığı sorgulanmaktadır.
2
Tespit edilen sözcüklerin türlerini (niteleme veya belirtme) analiz edin.
'Yeni' sözcüğü durum bildirdiği için niteleme, 'bir' sözcüğü belgisizlik bildirdiği için belirtme sıfatıdır.
Niteleme sıfatları isme sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap verirken; belirtme sıfatları işaret, sayı, belgisizlik veya soru bildirir.
3
Hatalı seçeneklerdeki sözcüklerin neden sıfat olmadığını veya neden tek bir türde olduğunu kontrol edin.
Diğer seçeneklerde ya sadece tek tür sıfat olduğu ya da sözcüklerin zamir/zarf görevinde kullanıldığı görülür.
Özellikle işaret zamirleri (şu, bu) ve durum zarfları (iyi, hızlı vb.) sıfatlarla sıkça karıştırılan unsurlardır.

Anahtar Kavram

Bir ismin hem niteleme hem de belirtme sıfatı alması

İpuçları

1
Cümledeki isimleri bulun ve onlara 'Nasıl?' sorusunu sorarak niteleme sıfatı olup olmadığını kontrol edin.
2
Aynı isim üzerinde hem bir özellik (renk, durum vb.) hem de bir belirtme durumu (işaret, belgisizlik, sayı) arayın.
3
'Yeni bir...' veya 'Eski o...' gibi yapıların bulunduğu tamlamalara dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Sıfatlarda yapı (basit, türemiş, birleşik) konusunu tekrar ederek bu tür karma tamlamalardaki yapısal özellikleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 11Soru →

Türkçede bir isim, aynı anda hem niteleme hem de belirtme sıfatı alarak kullanılabilir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir işaret sıfatı, niteleme sıfatıyla birlikte aynı ismi etkilemiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu etkileyici manzara, yerli ve yabancı turistlerin odak noktası haline geldi.

Cevap

Cümledeki 'manzara' ismi, 'etkileyici' (niteleme) ve 'şu' (işaret/belirtme) sıfatlarını aynı anda almıştır.
Doğru seçenekte yer alan 'Şu etkileyici manzara' ifadesinde, 'manzara' ismi 'nasıl?' sorusuna cevap veren 'etkileyici' niteleme sıfatını ve 'hangisi?' sorusuna işaret yoluyla cevap veren 'şu' işaret sıfatını birlikte almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimlerin önüne gelen niteleme ve belirtme sıfatlarını tespit edin.
İkinci cümlede 'manzara' isminin önünde iki farklı türde sıfat olduğu görülmektedir.
Sıfatların türünü belirlemek için isme 'nasıl' (niteleme) ve işaret yoluyla 'hangisi' (belirtme) soruları sorulmalıdır.
2
İşaret bildiren sözcüklerin (bu, şu, o) sıfat mı yoksa zamir mi olduğunu kontrol edin.
Birinci ve beşinci seçeneklerdeki sözcükler ismin yerini tuttuğu için zamir, ikinci seçenekteki ise ismi belirttiği için sıfattır.
İşaret sıfatları mutlaka bir ismi doğrudan belirtmelidir; virgülle ayrılan veya ismin yerini tutanlar zamirdir.
3
Niteleme sıfatı ile işaret sıfatının aynı ismi etkileyip etkilemediğini doğrulayın.
İkinci cümlede 'Şu etkileyici manzara' tamlamasında her iki sıfat da tek bir ismi (manzara) etkilemektedir.
Sorunun kökünde belirtilen 'aynı ismi etkileme' kuralı sadece bu seçenekte tam olarak karşılanmaktadır.

Anahtar Kavram

İsimlerin hem niteleme hem de belirtme (işaret, belgisiz, sayı, soru) sıfatlarını birlikte alabilmesi.

Daha Fazla Pratik

İşaret sıfatlarının zamirlerle karıştırılmaması için kelimeden sonra gelen ismin varlığını ve kelimenin ek alıp almadığını kontrol edebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 12Soru →

Sıfatlar (ön adlar), isimleri çeşitli yönlerden niteleyen veya belirten sözcüklerdir. Ancak Türkçede işaret bildiren bazı sözcükler ismin yerini tuttuğunda zamir, niteleme bildiren sözcükler fiili etkilediğinde ise zarf görevi kazanabilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüklerin her ikisi de sıfat (ön ad) görevindedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu eski masayı odadan çıkarmalıyız.

Cevap

Şu eski masayı odadan çıkarmalıyız.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'Şu' sözcüğü 'masayı' ismini işaret yoluyla belirten bir belirtme sıfatıdır. 'Eski' sözcüğü ise aynı ismi durum yönünden niteleyen bir niteleme sıfatıdır. Her iki sözcük de ismin önüne gelerek onu nitelediği/belirttiği için sıfat görevindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Altı çizili sözcüklerin cümle içerisindeki işlevleri ve hangi tür kelimelerle ilişki kurdukları incelenir.
Sözcüklerin ismi mi yoksa fiili mi etkilediği belirlenir.
Sözcük türlerini belirlemek için bağlı oldukları kelimeleri tespit etmek gerekir.
2
Sıfat, zamir ve zarf ayrımı yapılır.
Seçeneklerdeki karışık kullanımlar (zamir-sıfat veya sıfat-zarf) elenir.
Sıfatın bir ismi etkilemesi, zamirin ismin yerini tutması ve zarfın bir fiili etkilemesi kuralı uygulanır.
3
Her iki kelimesi de ismi etkileyen seçenek belirlenir.
Belirtme (işaret) ve niteleme sıfatının birlikte kullanıldığı seçenek bulunur.
Soruda istenen her iki kelimenin de ön ad görevinde olması şartı doğrulanır.

Anahtar Kavram

Sıfatların (Ön Adlar) İşlevleri ve Diğer Kelime Türlerinden Ayrımı

Daha Fazla Pratik

İşaret sıfatlarını işaret zamirlerinden ayırmak için sözcüğün bir ismi işaret edip etmediğine veya ek alıp almadığına dikkat ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 13Soru →

Türkçede sözcüklerin türü, cümle içindeki kullanımına ve üstlendiği işleve göre değişiklik gösterebilir. Örneğin; işaret bildiren bir sözcük ismi belirttiğinde sıfat, ismin yerini tuttuğunda zamir olurken bir ismi niteleyen sözcük, bir fiili veya fiilimsiyi etkilediğinde zarf görevini üstlenebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem niteleme sıfatı hem de işaret sıfatı kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu geniş bahçede oynayan küçük çocukların neşesi tüm sokağa yayılıyordu.

Cevap

Şu geniş bahçede oynayan küçük çocukların neşesi tüm sokağa yayılıyordu.
Doğru seçenekte 'şu' sözcüğü 'bahçe' ismini işaret ederek 'işaret sıfatı' görevini üstlenmiştir. Aynı cümlede yer alan 'geniş' (bahçe) ve 'küçük' (çocuklar) sözcükleri ise ilgili isimleri durum ve özellik yönünden niteledikleri için 'niteleme sıfatı' örneğidir. Her iki sıfat türü de cümlede mevcuttur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki isimleri ve onları etkileyen sözcükleri belirleme
Bahçe, çocuk, neşe, sokak sözcükleri isimdir; 'şu', 'geniş' ve 'küçük' sözcükleri bu isimleri etkilemektedir.
Sıfatları bulmak için önce isimlerin tespit edilmesi gerekir.
2
İşaret bildiren sözcüğün türünü kontrol etme
'Şu' sözcüğü 'bahçe' isminin önüne gelerek onu işaret etmektedir, dolayısıyla işaret sıfatıdır.
İşaret bildiren sözcükler isimden önce gelip onu belirtirse sıfat, ismin yerini tutarsa zamir olur.
3
Nitelik bildiren sözcüklerin türünü kontrol etme
'Geniş' bahçe ve 'küçük' çocuklar tamlamalarında bu sözcükler isimleri nitelemektedir, dolayısıyla niteleme sıfatıdır.
İsimlere sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap veren sözcükler niteleme sıfatıdır.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Ayrımı
Soru 14Soru →

Sıfatlar; isimleri renk, biçim, durum gibi yönlerden niteleyen veya onları işaret, sayı, belgisizlik gibi yönlerden belirten sözcüklerdir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde niteleme sıfatı kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yırtık elbiseleri şu kutunun içine yerleştirdi.

Cevap

Yırtık elbiseleri şu kutunun içine yerleştirdi ifadesinde niteleme sıfatı yer almaktadır.
Doğru seçenekte geçen 'Yırtık elbiseleri' tamlamasında 'yırtık' sözcüğü, bir ismin (elbiseler) durumunu bildirmektedir. 'Nasıl elbiseler?' sorusuna cevap verdiği için niteleme sıfatıdır. Aynı cümlede geçen 'şu' sözcüğü ise belirtme (işaret) sıfatıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve bu isimlerden önce gelerek onları etkileyen sözcükleri tespit etmek.
İkinci cümlede 'elbiseler' ve 'kutu' isimlerini etkileyen 'yırtık' ve 'şu' sözcükleri bulunmaktadır.
Sıfatlar her zaman bir isimle birlikte kullanılır.
2
Sözcüğün bir isme mi (sıfat) yoksa bir fiile mi (zarf) yönelik olduğunu ayırt etmek.
'Yırtık' sözcüğü 'elbiseler' ismine yönelikken; 'güzel' ve 'yavaş' sözcükleri fiillere yöneliktir.
İsimleri etkileyenler sıfat, fiilleri etkileyenler zarftır.
3
Sözcüğün ismin özelliğini mi (niteleme) yoksa yerini/sayısını mı (belirtme) bildirdiğini belirlemek.
'Yırtık' sözcüğü elbisenin durumunu (özelliğini) bildirdiği için niteleme sıfatıdır.
İsme sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap veren sıfatlar niteleme sıfatıdır.

Anahtar Kavram

Niteleme sıfatları, isimlere sorulan 'Nasıl?' sorusunun cevabıdır.
Tahmini Süre:45s
Soru 15Soru →

Sıfatlar, bir ismi çeşitli yönlerden niteleyebileceği gibi farklı türdeki belirtme sıfatlarıyla da bir arada kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret sıfatı ve niteleme sıfatı aynı varlığı nitelemek veya belirtmek amacıyla bir arada kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplumun içinde bulunduğu şu karamsar tabloyu geride bırakmak için kolektif bir çaba sarf edilmelidir.

Cevap

Toplumun içinde bulunduğu şu karamsar tabloyu geride bırakmak için kolektif bir çaba sarf edilmelidir.
Doğru seçenekte yer alan 'Şu' sözcüğü bir ismi işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatı (belirtme sıfatı alt türü), 'karamsar' sözcüğü ise ismin özelliğini belirttiği için niteleme sıfatıdır; her iki sözcük de 'tablo' ismini niteleyip belirtmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki işaret bildiren sözcüklerin (bu, şu, o vb.) isimle olan ilişkisini analiz etmek.
Doğru seçenekte 'şu' sözcüğü 'tablo' isminin önüne gelerek onu işaret etmiştir.
İşaret bildiren bir sözcüğün sıfat olabilmesi için bir ismi doğrudan belirtmesi gerekir.
2
Cümledeki niteleme sıfatını (nasıl sorusuna cevap veren) tespit etmek.
'Nasıl tablo?' sorusuna 'karamsar' cevabı alınmaktadır.
Niteleme sıfatları varlıkların özelliklerini, renklerini ve durumlarını bildirir.
3
Her iki sıfat türünün aynı ismi etkileyip etkilemediğini kontrol etmek.
Hem 'şu' (işaret) hem de 'karamsar' (niteleme) sıfatları 'tablo' ismi için kullanılmıştır.
Soruda istenen yapı, iki farklı türdeki sıfatın tek bir varlığı nitelemesi/belirtmesidir.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Görevleri

Alternatif Yöntem

Cümlede 'nasıl?' ve 'hangi?' sorularını aynı isme sorarak sıfatların türünü sağlamlaştırabilirsiniz. 'Hangi tablo?' (Şu - İşaret), 'Nasıl tablo?' (Karamsar - Niteleme).
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru →

Sıfatlar; isimleri renk, biçim, durum yönünden niteleyen (niteleme sıfatı) ya da işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla belirten (belirtme sıfatı) sözcüklerdir. Bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatını aynı anda alabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret bildiren sözcük 'sıfat' görevinde kullanılmıştır ve aynı cümlede bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu eski kasaba, tarihî dokusunu koruyan dar sokaklarıyla ziyaretçilerine masalsı bir atmosfer sunuyor.

Cevap

İşaret bildiren sözcüğün sıfat olduğu ve bir ismin hem niteleme hem belirtme sıfatı aldığı cümle; 'Şu eski kasaba, tarihî dokusunu koruyan dar sokaklarıyla ziyaretçilerine masalsı bir atmosfer sunuyor.' cümlesidir.
Doğru seçenekte 'Şu' sözcüğü 'kasaba' ismini işaret ederek belirtme sıfatı görevini üstlenmiştir. Aynı tamlamada 'eski' sözcüğü de kasabayı nitelemektedir. Cümledeki 'masalsı bir atmosfer' ifadesinde de 'atmosfer' ismi 'masalsı' niteleme ve 'bir' belirtme sıfatlarını bir arada alarak sorudaki tüm şartları sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İşaret bildiren sözcükleri belirleme
A'da 'Bu', B'de yok, C'de 'Şu', D'de 'O', E'de yok.
Sorunun ilk şartı olan işaret bildiren sözcüğün tespiti için bu adım gereklidir.
2
Sözcük türünü analiz etme (Sıfat/Zamir)
A seçeneğindeki 'Bu' ve D seçeneğindeki 'O' sözcükleri bir ismin yerini tuttukları için zamirdir. C seçeneğindeki 'Şu' sözcüğü ise 'kasaba' ismini işaret ettiği için sıfattır.
İşaret bildiren sözcüğün sıfat görevinde olup olmadığını anlamak için ismin önüne gelip gelmediğine bakılır.
3
Niteleme ve belirtme sıfatlarının bir arada kullanımını inceleme
C seçeneğinde 'Şu eski kasaba' tamlamasında 'kasaba' ismi; 'şu' (işaret/belirtme) ve 'eski' (niteleme) sıfatlarını almıştır. Ayrıca 'masalsı bir atmosfer' tamlamasında 'atmosfer' ismi; 'masalsı' (niteleme) ve 'bir' (belgisiz/belirtme) sıfatlarını almıştır.
Bir ismin her iki tür sıfatı da alması şartının doğrulanması gerekir.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Görevleri

Daha Fazla Pratik

Sıfatlarda yapı (basit, türemiş, birleşik) konusuna çalışarak karma dil bilgisi sorularındaki karmaşıklığı daha iyi yönetebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu yüksek dağların dumanlı tepesinde kar eksilmez.

Cevap

Doğru cevap, bir ismin hem belirtme (işaret) hem de niteleme sıfatı aldığı 'Şu yüksek dağların dumanlı tepesinde kar eksilmez.' cümlesidir.
Doğru seçenekte yer alan 'Şu yüksek dağlar' ifadesinde 'dağlar' ismi, 'şu' sözcüğü ile işaret edilerek belirtilmiş; 'yüksek' sözcüğü ile de fiziksel bir özelliği yönüyle nitelenmiştir. Böylece bir isim hem belirtme hem de niteleme sıfatı almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki isim tamlamalarını ve sıfat tamlamalarını belirle.
'Şu yüksek dağlar' tamlaması tespit edildi.
Soruda istenen yapıyı bulmak için isimleri etkileyen sözcükleri analiz etmek gerekir.
2
İsmi etkileyen sıfatların türlerini ayırt et.
'Şu' sözcüğü işaret yoluyla ismi belirttiği için belirtme sıfatı, 'yüksek' sözcüğü ise ismin özelliğini belirttiği için niteleme sıfatıdır.
Belirtme ve niteleme sıfatlarının aynı ismi etkileyip etkilemediğini kontrol etmek cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Sıfatların (Ön Adların) bir ismi hem niteleme hem de belirtme yönüyle etkilemesi.

Daha Fazla Pratik

Sıfatların isimleştiği 'adlaşmış sıfat' örneklerini inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 18Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret sıfatı hem de niteleme sıfatı bir arada kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu sisli havada ilerlemek, kaptanlar için oldukça güçleşmişti.

Cevap

Doğru cevap, işaret sıfatı (şu) ve niteleme sıfatının (sisli) bir arada kullanıldığı seçenektir.
Doğru cevapta 'hava' ismi kullanılmıştır. 'Nasıl hava?' sorusuna cevap veren 'sisli' sözcüğü niteleme sıfatı; 'Hangi hava?' sorusuna işaret yoluyla cevap veren 'şu' sözcüğü ise işaret sıfatıdır. Bu iki türün aynı ismi etkilemesi kurala uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
İsimleri niteleyen ve belirten sözcükleri tespit etme
Cümlelerdeki 'hava', 'sonuç', 'masa', 'konu' ve 'dil' gibi isimlerin önündeki sözcükler incelenir.
Sıfatlar her zaman bir ismin önüne gelerek onları çeşitli yönlerden etkiler.
2
Sıfat ve zarf ayrımını yapma
'Sessizce' ve 'iyi' gibi sözcüklerin fiilleri (kalktı, dinlerseniz) etkilediği, dolayısıyla zarf oldukları saptanır.
Niteleme sıfatları isimleri, durum zarfları ise fiil veya fiilimsileri niteler.
3
Sıfat ve zamir ayrımını yapma
'Bunu' ve 'onu' gibi sözcüklerin bir ismin yerini tuttuğu (zamir), 'şu' ve 'bu' sözcüklerinin ise ismi işaret ettiği (sıfat) belirlenir.
İşaret bildiren sözcükler ek aldıklarında veya ismin yerini tuttuklarında zamir, ismi belirttiklerinde sıfat olurlar.
4
Türleri birleştirme
Hava isminin hem 'şu' (işaret) hem de 'sisli' (niteleme) sıfatlarını aldığı görülür.
Soru kökünde istenen her iki sıfat türünün aynı cümlede bulunması şartı karşılanmış olur.

Anahtar Kavram

Sıfatlar (Ön Adlar): Niteleme ve Belirtme Sıfatları Ayrımı

İpuçları

1
Cümledeki işaret bildiren sözcüklerin (bu, şu, o) bir ismi işaret edip etmediğine dikkat edin.
Tahmini Süre:50s
Soru 19Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret sıfatı hem de niteleme sıfatı almış bir isim kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Akşamın alacakaranlığında şu yorgun bakışlar, derin bir kederin habercisi gibiydi.

Cevap

Akşamın alacakaranlığında geçen 'şu yorgun bakışlar' ifadesindeki 'bakışlar' ismi, hem işaret sıfatı (şu) hem de niteleme sıfatı (yorgun) almıştır.
Doğru seçenekte yer alan 'bakışlar' ismi, kendisinden önce gelen 'şu' işaret sıfatı ve 'yorgun' niteleme sıfatı ile birlikte kullanılmıştır. Bu durum, bir ismin hem işaret hem de niteleme sıfatı alması kuralına tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve bu isimlerin önüne gelen niteleyici veya belirtici sözcükleri tespit etmek.
İşaret sıfatlarının isimleri işaret yoluyla belirttiği, niteleme sıfatlarının ise isimlerin özelliklerini (durum, biçim, renk) bildirdiği hatırlanmıştır.
Sıfat türlerini doğru ayırt etmek, sorunun çözümündeki temel gerekliliktir.
2
Sözcüklerin görevlerini, cümleyi etkileme biçimlerine göre (isim mi yoksa fiil mi) kontrol etmek.
İsimlerin yerini tutan 'bu, o, öteki' gibi sözcüklerin zamir; fiilleri veya fiilimsileri niteleyen 'sessizce, dürüst' gibi sözcüklerin ise zarf olduğu saptanmıştır.
Zamir ve zarfları sıfatlardan ayırarak çeldiricileri elemek hedeflenmiştir.
3
Aynı ismin hem işaret hem de niteleme sıfatı alıp almadığını doğrulamak.
'Bakışlar' isminin 'şu' (işaret) ve 'yorgun' (niteleme) sıfatlarını birlikte aldığı kesinleşmiştir.
İstenen tüm koşulların tek bir sözcük grubunda birleştiğini teyit etmek için son kontrol yapılmıştır.

Anahtar Kavram

Sıfatların (Ön Adların) Türleri ve Diğer Sözcük Türleriyle Karşılaştırılması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde niteleme sıfatı ile birlikte belirtme sıfatlarının üç farklı türüne (işaret, sayı, belgisiz, soru) birden yer verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: O fırtınalı gecede iki gemicinin her adımı, devasa dalgalara karşı büyük bir direnişti.

Cevap

Doğru cevap, içerisinde niteleme sıfatlarının yanı sıra işaret (o), sayı (iki) ve belgisiz (her) sıfat türlerinin tamamını barındıran seçenektir.
Doğru seçenekteki cümlede 'fırtınalı', 'devasa' ve 'büyük' sözcükleri isimleri durum yönünden niteledikleri için niteleme sıfatıdır. Belirtme sıfatları incelendiğinde ise; 'o' sözcüğü işaret sıfatı, 'iki' sözcüğü sayı sıfatı ve 'her' sözcüğü belgisiz sıfat görevindedir. Böylece cümlede niteleme sıfatının yanı sıra üç farklı türde (işaret, sayı, belgisiz) belirtme sıfatı bir arada kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki tüm sıfatları ve sıfatlarla karıştırılabilecek diğer sözcük türlerini belirleme
Sıfatların (niteleme ve belirtme), zamirlerin ve zarfların ayırt edilmesi.
Zarfların niteleme sıfatıyla, zamirlerin ise işaret veya belgisiz sıfatlarla karıştırılmasını önlemek.
2
Belirlenen sıfatları niteleme ve belirtme (işaret, sayı, belgisiz, soru) kategorilerine göre gruplandırma
Hangi cümlede hangi sıfat türlerinin kullanıldığının netleşmesi.
Soruda istenen 'niteleme sıfatı + üç farklı belirtme sıfatı' kriterini kontrol etmek.
3
Seçenekleri belirtilen kriterlere göre eleyerek doğru sonuca ulaşma
Üç farklı türde belirtme sıfatı içeren tek cümlenin tespit edilmesi.
Dikkatsizliği önlemek ve teknik ayrımı doğrulamak.

Anahtar Kavram

Sıfat Türleri ve Diğer Sözcük Türleri ile Farkları
Sayfa 1 / 6Sonraki
Sıfatlar (Ön Adlar) Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür | Examkin