Soru

Zorluk: Ortaİsimler (Adlar)

(I)Anadolu'nun (II)sessizliği, (III)araştıran (IV)heyetin (V)dosyasına konu oldu.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. sözcük, varlıklara verilişine göre özel isimdir ve ilgi (tamlayan) eki almıştır.
  2. B
    II. sözcük, niteliğine göre soyut bir isimdir ve iyelik eki almıştır.
  3. III. sözcük, varlıkların sayılarına göre tekil bir tür (cins) ismidir.Cevap
  4. D
    IV. sözcük, sayılarına göre topluluk ismidir ve tamlayan eki almıştır.
  5. E
    V. sözcük, iyelik ekinden sonra yönelme hâli eki almış bir isimdir.

Cevap

Üçüncü sırada yer alan 'araştıran' sözcüğü bir isim değil, sıfat-fiildir.
Cümledeki 'araştıran' sözcüğü, 'heyet' ismini niteleyen bir sıfat-fiildir. Bu sözcük tür ismi kategorisine girmez, çünkü bir varlığın adı değil, bir eylemi niteleme yoluyla isme bağlayan fiilimsidir.

Adım Adım Çözüm

1
Numaralanmış sözcüklerin türlerini belirleme
I, II, IV ve V numaralı sözcükler isimdir; ancak III numaralı 'araştıran' sözcüğü fiil kökenli bir sıfat-fiildir.
İsimler ile fiilimsilerin farkını ayırt etmek temel dil bilgisi kuralıdır.
2
Sözcüklerin aldığı ekleri analiz etme
I: tamlayan, II: iyelik, IV: tamlayan, V: iyelik + yönelme hâli.
İsim çekim eklerinin görevlerini belirlemek seçenekteki yargıların doğruluğunu teyit eder.
3
Topluluk ve soyut isim kavramlarını kontrol etme
'Sessizlik' soyut, 'heyet' ise topluluk ismidir.
Varlıkların niteliklerine ve sayılarına göre isim türlerini eşleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

İsimlerin Türleri ve Çekim Ekleri

İpuçları

1
Cümledeki sözcüklerin sadece isim olup olmadığına değil, fiilimsi eki alıp almadığına dikkat edin.
2
'-an/-en' eki sıfat-fiil yapar. Bu eki alan sözcükler genellikle önündeki ismi niteler.
3
'Heyet' gibi sözcükler ek almasalar bile anlamca çoğul bir grubu karşılar, bu yüzden topluluk ismidir.

Daha Fazla Pratik

İsimlerin hal ekleri ile fiilimsilerin benzer eklerini (örneğin belirtme hali ile iyelik eki) karıştıran soruları çözmek konuyu pekiştirecektir.

Alternatif Yöntem

Sözcüklerin köklerine bakarak 'isim köklü' mü yoksa 'fiil köklü olup fiilimsi mi' olduğunu kontrol ederek hızlıca sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla