Soru

Zorluk: Orta1876 Kanun-i Esasi

18761876 Kanun-i Esasi’nin 19091909 yılındaki köklü anayasa değişikliklerinden önceki ilk hali (orijinal metni) dikkate alındığında; yürütme organının yapısı, yetkileri ve siyasi sorumluluğu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Bakanlar Kurulu (Heyet-i Vükela), yürüttüğü genel politikalardan dolayı Meclis-i Mebusan'a değil, doğrudan Padişah'a karşı sorumludur.Cevap
  2. B
    Padişahın, meclisten gelen kanun tekliflerini sadece bir kez reddetme ve 'geciktirici veto' uygulama yetkisi bulunmaktadır.
  3. C
    Anayasa ile tüm Osmanlı tebaasının can, mal ve namus güvenliği Türk tarihinde ilk kez anayasal devlet güvencesi altına alınmıştır.
  4. D
    Meclis-i Mebusan üyeleri, vergi veren halk arasından Padişah tarafından ömür boyu görev yapmak üzere atanır.
  5. E
    Padişahın, devlet güvenliğini bozduğu gerekçesiyle kişileri idari bir kararla sürgüne gönderme yetkisi (Madde 113113) anayasa metninden çıkarılmıştır.

Cevap

Bakanlar Kurulu'nun (Heyet-i Vükela) meclise karşı değil, Padişah'a karşı sorumlu olmasıdır.
18761876 Kanun-i Esasi'nin ilk metnine göre yürütme erki Padişah ve onun atadığı Heyet-i Vükela'dan (Bakanlar Kurulu) oluşur. Bu sistemde demokratik bir parlamenter sistemden ziyade padişah otoritesi esastır ve bakanlar sadece padişaha karşı sorumludur. Hükümetin meclise karşı sorumluluğu ancak 19091909 yılında kabul edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem analizi yapma
18761876 Kanun-i Esasi'nin orijinal metni, mutlak monarşiden meşruti monarşiye geçişin ilk aşamasıdır ve Padişahın yetkileri çok geniştir.
Soru, 19091909 değişikliklerinden önceki durumu sormaktadır.
2
Sorumluluk mekanizmasını inceleme
Orijinal metinde bakanlar meclise karşı sorumlu tutulmamıştır; bu durum hükümetin meclis tarafından denetlenmesini engeller.
Meşrutiyetin ilk hali otoriter bir yapıdadır.
3
Diğer yetkileri karşılaştırma
Mutlak veto, meclisi feshetme ve idari sürgün yetkisi (Madde 113113) bu dönemde Padişah'ın elindeki temel güçlerdir.
Bu yetkiler ancak 19091909 yılında kısıtlanmıştır.

Anahtar Kavram

18761876 Kanun-i Esasi'nin Orijinal Hali vs 19091909 Değişiklikleri

İpuçları

1
Kanun-i Esasi'nin 19091909 öncesi hali ile sonrası arasındaki en temel fark, hükümetin kime karşı sorumlu olduğudur.

Daha Fazla Pratik

1909 değişikliklerini içeren bir karşılaştırma tablosu hazırlayarak yürütmenin nasıl sembolikleştiğini inceleyin.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla