Soru

Zorluk: Çok zorCumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar

1982 Anayasası’nda 2017 anayasa değişikliği ile düzenlenen güncel hükümler uyarınca; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluk rejimi ile yasama dokunulmazlıkları arasındaki hukuki ilişki göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divan’a sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, sevk kararıyla birlikte kendiliğinden sona erer.Cevap
  2. B
    Görevleriyle ilgili olmayan bir suç işledikleri iddiasıyla haklarında cezai işlem yapılabilmesi, TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun bu yönde karar almasına bağlıdır.
  3. C
    Yüce Divan’da yargılanan bir bakanın bakanlık sıfatının düşmesi için, seçilme yeterliliğine engel bir suçtan dolayı kesin hükümle mahkûm edilmiş olması şarttır.
  4. D
    Görevleri sona ermiş olan eski bakanlar, görev dönemlerinde işledikleri iddia edilen suçlar nedeniyle doğrudan genel mahkemelerde yargılanırlar.
  5. E
    Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, yasama dokunulmazlığına sahip oldukları için görevle ilgili suçlarda da TBMM tarafından dokunulmazlıkları kaldırılmadan yargılanamazlar.

Cevap

Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divan’a sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, sevk kararıyla birlikte kendiliğinden sona erer.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Meclis soruşturması açılabilir. Bu sürecin sonunda eğer TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu (400 milletvekili) ile Yüce Divan’a sevk kararı alınırsa, ilgili kişinin görevi o anda sona erer. Bu düzenlemede 'seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet' şartı aranmaz; sevk kararı tek başına görevi bitirici etkiye sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organı üyelerinin (CB yardımcıları ve Bakanlar) cezai sorumluluk türlerini ayrıştırın.
Görevle ilgili suçlar ve görevle ilgili olmayan suçlar olmak üzere iki ayrı rejim mevcuttur.
Anayasa, bu iki suç kategorisi için farklı yargılama usulleri öngörmüştür.
2
Görevle ilgili suçlarda işletilen 'Meclis Soruşturması' sürecinin sonuçlarını inceleyin.
Meclis soruşturması sonucunda 2/3 çoğunlukla (400 MV) Yüce Divan'a sevk kararı alınabilir.
Yüce Divan'a sevk, bakanlık veya yardımcılık sıfatının hukuki sonucunu belirler.
3
Anayasa m. 106/9 hükmü ile m. 105/5 hükmünü karşılaştırın.
Bakanlar için 'sevk' yeterliyken, Cumhurbaşkanı için 'seçilmeye engel suçtan mahkûmiyet' şartı aranmaktadır.
Yürütmenin başı ile yardımcıları/bakanlar arasındaki hukuki statü farkını tespit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Görevin Sona Ermesi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla