Examkin

Soru

Zorluk: ZorYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

19821982 Anayasası'nda düzenlenen milletvekilliği bağışıklıklarından olan "yasama sorumsuzluğu" ve "yasama dokunulmazlığı" kurumlarının kapsamı, niteliği ve istisnaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşünce açıklamalarından dolayı üyeliği sona erse dahi ömür boyu süren mutlak bir korumadır.
  2. B
    Yasama dokunulmazlığı sadece suç isnatlarına karşı cezai bir koruma sağladığından, milletvekili aleyhine alacak veya tazminat gibi hukuk davalarının açılmasına engel teşkil etmez.
  3. C
    Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ile seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 1414. maddesindeki durumlar, yasama dokunulmazlığının Anayasal istisnalarıdır.
  4. Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis'teki eylemlerinden dolayı yalnızca cezai takibata karşı koruma sağlar; bu beyanlar nedeniyle üçüncü kişilerin kişilik haklarının zedelenmesi durumunda açılacak tazminat davaları bu koruma kapsamında değildir.Cevap
  5. E
    Milletvekilliği sıfatı sona eren bir kişinin yasama dokunulmazlığı da sona erer; ancak bu kişi aynı dönemde veya sonraki seçimlerde tekrar seçilirse dokunulmazlığı yeniden başlar.

Cevap

Yasama sorumsuzluğunun sadece cezai takibata karşı koruma sağladığını ve tazminat davalarına engel olmadığını savunan seçenek yanlıştır.
Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki faaliyetleri nedeniyle hem cezai hem de hukuki (tazminat) takibata uğramasını engelleyen tam ve mutlak bir korumadır. Dolayısıyla, bu bağışıklığın sadece cezai kovuşturmayı engellediğini, tazminat davasına açık olduğunu belirten ifade Anayasa doktrinine ve yargı kararlarına aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama bağışıklıklarının türlerini ve hukuki kapsamlarını belirleyin.
Yasama sorumsuzluğu mutlak (kaldırılamaz), yasama dokunulmazlığı ise nisbi (Meclis kararıyla kaldırılabilir) niteliktedir.
Bağışıklıkların temel ayrımını yapmak, koruma sınırlarını anlamak için ilk adımdır.
2
Yasama sorumsuzluğunun koruma alanını (ceza vs. hukuk) inceleyin.
Anayasa'nın 8383. maddesine göre sorumsuzluk, milletvekilini Meclis'teki oy ve sözlerinden dolayı her türlü hukuki ve cezai sorumluluktan kurtarır.
Sorumsuzluk, milletvekilinin özgürce beyanda bulunabilmesi için hem hapis cezasına hem de maddi tazminat davalarına karşı tam bir koruma sağlar.
3
Yasama dokunulmazlığının istisnalarını ve tekrar seçilme durumunu kontrol edin.
Anayasa 1414. madde kapsamındaki suçlar (seçimden önce soruşturulmuşsa) ve ağır cezalı suçüstü halleri istisnadır. Tekrar seçilenin dokunulmazlığı ise yeniden başlar.
Bu detaylar, sorudaki diğer teknik ifadelerin doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Yasama Sorumsuzluğunun Mutlaklığı ve Kapsamı

İpuçları

1
Yasama sorumsuzluğunu 'mutlak' yapan şeyin ne olduğunu düşünün.
2
Bir milletvekili kürsüde söylediği bir söz yüzünden hapse girmeyebilir ama yüklü bir tazminat ödemeye mahkum edilirse, kürsü özgürlüğü korunmuş olur mu?
3
Sorumsuzluk kurumu, milletvekilini hem hapisten hem de para cezası/tazminat gibi hukuki yaptırımlardan tamamen korumak için tasarlanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması durumunda başvurulacak yargı yolu ve sürelerini tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

Bu konudan daha fazla soru