Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Türkiye arazisi jeolojik açıdan büyük oranda genç bir yapıya sahip olsa da, I.I. Jeolojik Zaman'da (Paleozoyik) oluşmuş "Masif" adı verilen yaşlı ve sert kütleler de yer yer yüzeylenmektedir. Bu kütleler, Türkiye'nin temel yapısını oluşturması bakımından büyük önem taşır.

Buna göre, Türkiye'deki masif araziler ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Deprem riskinin bu alanlarda genellikle çevrelerine göre daha düşük olması
  2. B
    Başkalaşım (metamorfik) kayaçların bu araziler içerisinde yaygın olarak görülmesi
  3. C
    Yer yapısının esnekliğini kaybetmiş, sertleşmiş kütlelerden oluşması
  4. D
    Yıldız Dağları, Menteşe ve Kırşehir yörelerinin bu yapıya örnek gösterilmesi
  5. Bünyesinde linyit, bor ve petrol gibi zengin enerji kaynaklarını barındırmasıCevap

Cevap

Linyit, bor ve petrol gibi enerji kaynaklarının masif arazilerde bulunduğu bilgisi yanlıştır çünkü bu kaynaklar genç arazilerde (III.III. Jeolojik Zaman) oluşmuştur.
Linyit, bor ve petrol gibi kaynakların masif kütlelerde bulunduğu ifadesi yanlıştır. Masifler I.I. Jeolojik Zaman (Paleozoyik) oluşumlarıdır ve bu arazilerle ilişkili en önemli yeraltı kaynağı Zonguldak çevresindeki taş kömürüdür. Linyit, petrol, doğal gaz ve bor mineralleri ise Türkiye'nin genç arazilerinde, yani III.III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) birikmiş ve oluşmuş kaynaklardır.

Adım Adım Çözüm

1
Masif arazilerin oluşum zamanını belirleme
I.I. Jeolojik Zaman (Paleozoyik)
Masifler, Türkiye'nin en eski kara kütlelerini temsil eder.
2
Masiflerin fiziksel ve tektonik özelliklerini analiz etme
Sert yapı, düşük deprem riski ve metamorfik kayaç varlığı
Yaşlı kütleler esnekliğini kaybetmiş ve dengeye ulaşmış kütlelerdir.
3
Enerji kaynaklarını jeolojik zamanlarla eşleştirme
Linyit, petrol, bor \rightarrow III.III. Zaman; Taş kömürü \rightarrow I.I. Zaman
Madenlerin oluşum süreçleri ile arazinin jeolojik yaşı doğrudan ilişkilidir.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki Masif Arazilerin Özellikleri

İpuçları

1
Türkiye arazisinin büyük bir kısmının genç (III. ve IV. Zaman) olduğunu, ancak masiflerin 'yaşlı' (I. Zaman) kütleler olduğunu unutmayın.
2
Enerji kaynaklarını düşünün: Hangi maden I. Zaman'da, hangileri III. Zaman'da oluşmuştur?
3
Zonguldak'taki taş kömürü I. Zaman ürünüdür, oysa linyit ve bor yatakları Türkiye'nin gençleşmesiyle (III. Zaman) ilişkilidir.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki başlıca masifleri harita üzerinde inceleyerek, bu alanların neden fay hatlarıyla tam olarak örtüşmediğini analiz edin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla