Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Nüfus Değişimi ve Nüfus Politikaları

Türkiye’de uygulanan nüfus politikaları incelendiğinde; hem Cumhuriyet’in ilk döneminde hem de 20142014 yılı sonrasındaki süreçte "nüfus artış hızını yükseltme" hedefinin benimsendiği görülmektedir. Ancak bu iki dönemdeki politikaların çıkış noktaları ve temel kaygıları birbirinden farklılık gösterir. Buna göre, günümüzde yürütülen nüfus artış hızını artırmaya yönelik politikaları, Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki (19231923-19651965) benzer hedefli politikalardan ayıran temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Nüfusun niteliğini (eğitim ve sağlık düzeyi) artırmanın nicelikten daha öncelikli bir hedef haline gelmesi
  2. B
    Tarımsal üretimde ihtiyaç duyulan insan gücü açığının doğal artış yoluyla kapatılmak istenmesi
  3. Hızla yaşlanan nüfus yapısına bağlı olarak demografik dinamizmin ve genç nüfus oranının korunmak istenmesiCevap
  4. D
    Dış göçler neticesinde kaybedilen nitelikli iş gücünün doğal artış yoluyla dengelenmeye çalışılması
  5. E
    Milli savunma ve güvenlik için ihtiyaç duyulan asker sayısının sayısal olarak artırılmasının hedeflenmesi

Cevap

Günümüzde uygulanan nüfus politikasını geçmişten ayıran temel fark, hızla yaşlanan nüfus yapısına karşı demografik dinamizmin ve genç nüfus oranının korunmak istenmesidir.
Doğru seçenek, günümüzdeki politikanın temel motivasyonunu ifade etmektedir. Cumhuriyet'in ilk yıllarında nüfus azlığı askeri ve ekonomik bir zayıflık olarak görülürken; günümüzde temel kaygı, düşen doğurganlık oranları nedeniyle nüfusun yaşlanması ve gelecekteki üretim kapasitesinin (dinamizminin) tehlikeye girmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem analizi yapma
Cumhuriyet'in ilk dönemi (19231923-19651965) ve 20142014 sonrası dönemin her ikisi de nüfus artış hızını artırmayı hedefler.
Her iki dönemin ortak stratejisini belirlemek karşılaştırma yapmayı kolaylaştırır.
2
Tarihsel gerekçeleri belirleme
Erken Cumhuriyet döneminde gerekçeler; savaş kayıplarını telafi etmek, tarımsal iş gücü sağlamak ve askeri savunma gücünü artırmaktı.
Geçmiş politikaların hangi şartlar altında doğduğunu anlamak farkı ortaya koyar.
3
Güncel demografik verileri değerlendirme
Günümüzde Türkiye'de toplam doğurganlık hızı 2,12,1 seviyesinin altına inmiş ve nüfus yaşlanmaya başlamıştır.
Modern politikaların neden 'sayısal artış' istediği bu demografik risklerle açıklanır.
4
Temel farkı saptama
Eski dönemde gerekçe 'sayısal yokluk ve savunma' iken, yeni dönemde gerekçe 'yaşlanma ve dinamizm kaybı'dır.
İki dönem arasındaki kavramsal ayrımı netleştirmek doğru cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Nüfus Politikalarının Dönemsel Değişimi ve Gerekçeleri

İpuçları

1
Türkiye'de son yıllarda açıklanan doğum oranlarının 2,12,1 yenilenme eşiğinin altına düştüğünü hatırlayın.
2
Cumhuriyet'in ilk yıllarında makineleşme yoktu ve savaşlarda çok insan kaybedilmişti; o dönemdeki kaygı 'sayı' idi. Modern kaygı ise 'yaş yapısı'dır.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de 19651965 yılında nüfus artış hızını azaltma yönünde yapılan köklü değişikliğin temel nedenlerini (ekonomik kalkınma hızı-nüfus artış hızı dengesizliği) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla