Soru

Zorluk: ZorTürk-İslam Devletlerinde Hukuk ve Ordu

Büyük Selçuklu Devleti'nde ordu teşkilatı; 'Gulam-ı Saray', 'Hassa Ordusu' ve 'İkta Askerleri' gibi farklı birimlerden oluşmaktaydı. Bu birimlerin hem etnik kökenleri hem de devletten aldıkları ekonomik karşılıklar, merkezi otoritenin mali yapısıyla doğrudan ilişkiliydi.

Buna göre, 'Gulam-ı Saray' birliklerini 'Hassa Ordusu'ndan ayıran temel ekonomik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Doğrudan devlet hazinesinden 'bistegâni' adı verilen nakit maaş almalarıCevap
  2. B
    Hizmetleri karşılığında kendilerine 'ikta' adı verilen vergi gelirlerinin tahsis edilmesi
  3. C
    Savaşlarda elde edilen ganimetin yarısının doğrudan bu birliğe dağıtılması
  4. D
    Masraflarının tamamen bağlı bulundukları uç beylikleri ve Türkmen aşiretleri tarafından karşılanması
  5. E
    Halktan toplanan 'avarız' türü olağanüstü vergilerin bu birliğin giderlerine ayrılması

Cevap

Gulam-ı Saray birliklerinin doğrudan devlet hazinesinden 'bistegâni' adı verilen nakit maaş almalarıdır.
Büyük Selçuklu Devleti'nde ordu yapısı kademelidir. Gulam-ı Saray, sarayda özel olarak eğitilen köle/devşirme kökenli askerlerden oluşur ve doğrudan merkezi hazineden 'bistegâni' denilen maaşı alırlar. Bu onları, toprak geliriyle (ikta) geçinen Hassa Ordusu ve eyalet askerlerinden ayıran en temel mali özelliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük Selçuklu askeri birimlerini tanımla.
Gulam-ı Saray (Saray muhafızları), Hassa Ordusu (Sultana bağlı elit birlik) ve İkta Askerleri (Eyalet ordusu) temel birimlerdir.
Birimlerin farkını anlamak için görev ve konumlarını bilmek gerekir.
2
Mali kaynakları karşılaştır.
Gulam-ı Saray doğrudan sultana bağlıdır ve hazineden 'bistegâni' (maaş) alır; Hassa Ordusu ve İkta askerleri ise 'ikta' (toprak geliri) ile geçinir.
Soruda istenen 'temel ekonomik fark' maaş ile toprak geliri arasındaki ayrımdır.
3
Terimsel doğrulamayı yap.
Bistegâni, Türk-İslam devletlerinde saray ordusuna verilen nakit maaştır.
Doğru seçeneği netleştirmek için kavram bilgisini kullanmak gerekir.

Anahtar Kavram

Türk-İslam Devletlerinde Ordu ve Ekonomi İlişkisi

İpuçları

1
Gulam-ı Saray'ın Osmanlı'daki Kapıkulu askerlerine, Bistegâni'nin ise Ulufe'ye benzediğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Selçuklulardaki İkta sisteminin Osmanlı'daki Tımar sistemiyle olan benzerliklerini ve farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla