Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorMilletvekilliğinin Kazanılması ve Yemin

1982 Anayasası ve Türk parlamento hukuku ilkeleri uyarınca; bir kişinin "milletvekili" sıfatını kazanması (iktisabı) ile bu sıfatın gerektirdiği yasama görevlerini fiilen yerine getirebilmesi (ifası) arasındaki hukuki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Ant içme (yemin), milletvekilliği sıfatını kazandıran kurucu bir hukuki işlem değil; yalnızca yasama görevlerinin ifasını sağlayan bir yetkilendirme (icrai şart) işlemidir.Cevap
  2. B
    Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından mazbatanın (tutanak) tanzim edilmesiyle değil, seçim sonuçlarının Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından Resmî Gazete'de ilan edilmesiyle hukuken başlar.
  3. C
    Milletvekili seçilen kişi, TBMM Genel Kurulu'nda ant içmediği sürece Anayasa'nın 83. maddesinde düzenlenen yasama dokunulmazlığı korumasından hiçbir şekilde yararlanamaz.
  4. D
    Ant içmeyen milletvekili, henüz "Bütün Milleti Temsil Etme" hukuki niteliğini kazanmamış sayıldığından; ant içene kadar sadece kendi seçim çevresini temsil eden bir delegasyon üyesi statüsündedir.
  5. E
    Ant içme işlemi gerçekleşmeden önce bir milletvekilinin seçilme yeterliliğine sahip olmadığının anlaşılması durumunda, milletvekilliği sıfatı hukuken hiç oluşmamış (yokluk) sayılır.

Cevap

Ant içme işlemi, milletvekilliği sıfatını kazandıran kurucu bir unsur değil, sadece yasama faaliyetlerine (oy kullanma, söz alma) katılabilmek için gerekli olan bir 'icrai şart' veya yetkilendirme niteliğindedir.
Milletvekilliği sıfatının kazanılması (iktisabı) seçimle gerçekleşir ve İl Seçim Kurulu'nun mazbatası ile somutlaşır. Bu andan itibaren kişi, yasama dokunulmazlığı gibi sıfata bağlı haklara sahip olur. Ancak bu hakların ve yetkilerin fiilen kullanılması (ifası), yani Genel Kurul çalışmalarına katılım, ancak Anayasa'nın 81. maddesindeki ant içme işleminin tamamlanmasıyla mümkündür. Dolayısıyla yemin, sıfatı oluşturan değil, yetkiyi kullanıma açan bir 'icrai şart'tır.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının (unvanının) ne zaman kazanıldığını belirle.
Sıfat, seçim çevresinde seçim sonuçlarının belirlenip İl Seçim Kurulu tarafından seçim tutanağının (mazbata) düzenlenmesiyle kazanılır.
Anayasa hukukunda 'seçilmiş olma' durumu, idari bir tescil olan mazbata ile hukuki kimlik kazanır.
2
Yasama dokunulmazlığının başlangıç anını analiz et.
Dokunulmazlık, seçilme anıyla (mazbata alımıyla) başlar.
Milletvekilinin siyasi baskılardan korunması için bu koruma, göreve fiilen başlamasından önce devreye girer.
3
Ant içme işleminin hukuki niteliğini tanımla.
Ant içme, milletvekilinin Meclis çalışmalarına (Genel Kurul, komisyonlar, oy verme) katılabilmesi için gerekli bir ön şarttır.
Yemin etmeyen milletvekili unvanını korur ancak yetkilerini kullanamaz (icrai şart).

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının İktisabı ve İfası Ayrımı

İpuçları

1
Milletvekili unvanının kazanıldığı an ile meclis kürsüsüne çıkma hakkının kazanıldığı anın aynı olmadığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin hangi durumlarda kendiliğinden, hangi durumlarda TBMM kararıyla sona erdiğini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Milletvekilliğinin Kazanılması ve Yemin

Bu konudan daha fazla soru