Türkiye'nin Ekonomik Coğrafyası

Tarımsal üretimde bilimsel tekniklerin ve teknolojinin yoğun olarak kullanıldığı, doğa koşullarına olan bağımlılığın en aza indirildiği yönteme modern (intensif) tarım denir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi modern tarım yöntemlerinin uygulandığı bir yörede yapılması beklenen uygulamalardan biri değildir?

Türkiye, jeolojik yapısı ve volkanik faaliyetlerin etkisiyle metalik madenler bakımından zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Özellikle yüksek erime noktası (yaklaşık $1857^\circ C$) ve korozyona karşı direnci nedeniyle paslanmaz çelik üretiminde, uçak ve gemi sanayisinde stratejik bir hammadde olarak kullanılan; Elazığ (Guleman), Muğla (Fethiye ve Köyceğiz) ile Bursa (Orhaneli) gibi alanlarda yoğunlaşan bir maden, Türkiye ekonomisi için büyük önem taşımaktadır.

Buna göre, özellikleri belirtilen bu maden ve bu madenin ulaşım imkânları göz önünde bulundurularak liman şehirlerinde kurulan işleme tesisi aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Türkiye, dünya rezervlerinin yaklaşık $\%10$'una sahip olduğu ve üretiminde dünya lideri konumunda bulunduğu bir yer altı kaynağını; cam, seramik, porselen, kaynak elektrotları ve boya sanayisinde yaygın olarak kullanmaktadır. Bu madenin en zengin yatakları Batı Anadolu'da, özellikle Manisa, Aydın ve Muğla illerinde yoğunlaşmıştır.

Bu özelliklere sahip olan yer altı kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de orman varlığı ile hayvancılık faaliyetlerinin mekânsal dağılışı incelendiğinde, bazı hayvancılık kollarının doğrudan orman ekosistemi ve orman köylüsünün ekonomik yapısıyla bütünleştiği görülmektedir. Özellikle engebeli arazilerde ve maki bitki örtüsünün baskın olduğu alanlarda sürdürülen geleneksel üretim faaliyetleri, ormanların sürdürülebilir yönetimi açısından stratejik kararlar alınmasını gerektirmektedir. Bu bilgiler ışığında; Türkiye'de kıl keçisi yetiştiriciliği ve ormancılık faaliyetlerinin etkileşimiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Türkiye'nin bölgesel kalkınma projeleri (BKP), bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak adına sadece ekonomik değil, aynı zamanda ekolojik ve sosyal hedefler de barındırmaktadır. Bu projelerin kapsamındaki illerin dağılımı ve stratejik öncelikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Türkiye'de iç ticaretin oldukça canlı olmasında ve bölgeler arasında yoğun bir mal akışı yaşanmasında çeşitli coğrafi ve ekonomik faktörler etkili olmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisinin Türkiye'deki iç ticaretin yoğunluğu üzerindeki etkisi diğerlerine göre daha azdır?

Türkiye'de bölgesel kalkınma projeleri, kurumsal örgütlenme modelleri bakımından farklılıklar göstermektedir. Bu projelerin bir kısmı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlı olarak çalışan, özel bütçeli ve tüzel kişiliğe sahip "Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlıkları" (BKİ) aracılığıyla koordine edilmektedir. Bu idari yapı, projelerin bütçe yönetimi ve eylem planlarının uygulanmasında merkezi bir yetkiye sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki bölgesel kalkınma projelerinden hangisinin yönetim süreci, doğrudan bu projeye özgü bir "Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı" çatısı altında yürütülmemektedir?

Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) kapsamında, bölgenin turizm potansiyelini artırmak ve yaylalar arasındaki ulaşım bağlantılarını güçlendirerek kırsal kalkınmayı desteklemek amacıyla hayata geçirilen çalışma aşağıdakilerden hangisidir?

Konya ili sınırları içerisinde yer alan, Neolitik Dönem'e ait yerleşim tarzı ve sosyal yapısıyla insanlık tarihinin en önemli evrelerinden birini temsil eden ve 2012 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi'ne dahil edilen kültürel mirasımız aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de termik santrallerin büyük bir bölümü linyit kömürü ile çalışırken, bazı tesisler bulundukları bölgedeki yerel ve spesifik enerji kaynaklarını kullanmaktadır. Şırnak ilinde yer alan Silopi Termik Santrali'nde elektrik enerjisi üretmek amacıyla kullanılan ve jeolojik olarak 'petrol türevi katı bir fosil yakıt' şeklinde tanımlanan enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de elektrik enerjisi üretiminde kaynak çeşitliliği (enerji miksi) stratejik bir öneme sahiptir. Özellikle hidroelektrik santrallerin (HES) üretim performansı, yıllık yağış rejimine ve havzalardaki su seviyesine doğrudan bağımlıdır. Yapılan analizler, Türkiye'de kurak geçen yıllarda toplam elektrik üretiminde hidroelektriğin payının azaldığını, bu açığın ise 'üretim esnekliği' en yüksek olan başka bir kaynakla ikame edildiğini göstermektedir. Buna göre, Türkiye'nin enerji arz güvenliğinde bir 'sigorta' görevi gören ve hidroelektrik üretimindeki mevsimsel veya iklimsel düşüşleri telafi etmek amacıyla kullanım payı en hızlı artış gösteren enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de ağır sanayinin temel ham maddesi olan ve en zengin rezervleri Sivas (Divriği) ile Malatya (Hekimhan ve Hasançelebi) çevresinde yer alan maden aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri belirlenirken hammaddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ulaşım ve pazarlama gibi faktörler temel alınmaktadır. Bazı tesisler, hammaddesi bölge dışından gelmesine rağmen enerji kaynağına yakın olduğu için belirli merkezlerde toplanmıştır. Buna göre; Karabük ve Ereğli'de demir-çelik fabrikalarının kurulmasında etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye’nin en kurak bölgelerinden biri olan Konya Havzası’nda tarımsal sürekliliği sağlamak amacıyla hayata geçirilen Konya Ovası Projesi (KOP) kapsamında, Göksu Nehri sularının bölgeye taşınmasını sağlayan 'Mavi Tünel' projesinin en temel çevresel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye Turizm Stratejisi $2023$ eylem planında; kıyı turizmine olan bağımlılığı azaltmak, turizm faaliyetlerini iç kesimlere yaymak ve tematik gelişim aksları oluşturmak amacıyla çeşitli koridorlar belirlenmiştir. Bu koridorlardan biri olan "Zeytin Koridoru", Güney Marmara ve Kuzey Ege'nin gastronomi ve kültür potansiyelini birleştirmeyi hedeflemektedir.

Buna göre, hem söz konusu "Zeytin Koridoru" güzergâhı üzerinde yer alan hem de bünyesinde UNESCO Dünya Miras Listesi'ne erken dönem Osmanlı sivil mimarisinin ve ticari hayatının özgün örneklerini barındıran varlıklarıyla dahil edilmiş olan il aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri belirlenirken ham maddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ulaşım ve pazarlama olanakları gibi farklı kriterler göz önünde bulundurulur. Örneğin; Elazığ'da bulunan ferro-krom tesisi ham maddeye (Guleman yatakları) yakınlığı nedeniyle orada kurulmuşken, Antalya'daki ferro-krom tesisinin yer seçiminde Muğla'dan gelen cevherin liman üzerinden pazarlanabilmesi ve dış ticaret avantajları (ulaşım) etkili olmuştur.

Buna göre, aşağıda verilen sanayi tesislerinden hangisinin yer seçiminde etkili olan temel faktör, Antalya'daki ferro-krom tesisinin kuruluş gerekçesiyle benzerlik gösterir?

Türkiye'de hayvancılık faaliyetleri ile doğal çevre koşulları, özellikle bitki örtüsü ve yer şekilleri arasında sıkı bir ilişki vardır. Arıcılık da bu doğrultuda, flora çeşitliliğinin fazla olduğu ve engebeli arazilerin tarımı kısıtladığı alanlarda önemli bir ekonomik faaliyet olarak ön plana çıkmaktadır.

Buna göre, Türkiye'deki arıcılık faaliyetleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Enerji kaynaklarının elektrik üretimine dönüştürüldüğü tesislerin (santrallerin) yer seçiminde hammaddeye yakınlık, su kaynağı, ulaşım ve pazar gibi faktörler belirleyicidir.

Aşağıdaki tabloda Türkiye'deki bazı santraller ve bu santrallerde elektrik üretimi için kullanılan birincil enerji kaynakları eşleştirilmiştir:

Bu tablodaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye’nin yer altı kaynakları çeşitliliği içerisinde, oluşum süreçleri ve fiziksel özellikleri bakımından diğerlerinden ayrılan bazı enerji kaynakları bulunmaktadır. Aşağıda özellikleri verilen enerji kaynağı hangisidir?

- Fiziksel olarak katı halde bulunur ancak köken olarak ham petrolün başkalaşmasıyla oluşmuştur.
- Türkiye'de işletilebilir rezervleri sadece Şırnak ve Silopi çevresinde yoğunlaşmıştır.
- Termik santrallerde elektrik üretiminde ham madde olarak kullanılmaktadır.

Türkiye'nin enerji kaynakları ve bu kaynakların kullanım özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?