Atatürk İlke ve İnkılapları

$1$ Kasım $1922$ tarihinde Saltanatın kaldırılmasıyla Türk tarihinde altı asırlık bir dönem sona ermiş ve milli egemenliğin önündeki en büyük engellerden biri aşılmıştır. Bu inkılap hareketinin Lozan Barış Konferansı görüşmeleri başlamadan hemen önce ivedilikle gerçekleştirilmesinin temel siyasi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nde hafta tatili olarak "Cuma" günü uygulanırken, Cumhuriyet Dönemi'nde 1935 yılında kabul edilen bir kanunla hafta tatili "Pazar" gününe alınmıştır. Bu değişikliğin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

1912 yılında kurulan ve Milli Mücadele döneminde Anadolu'da milli bilincin uyandırılmasında stratejik rol oynayan Türk Ocakları, 1931 yılında kurultay kararıyla kendisini feshederek varlıklarını Cumhuriyet Halk Fırkası'na devretmiştir. 1932 yılında ise bu boşluğu doldurmak ve inkılapları geniş halk kitlelerine yaymak amacıyla "Halkevleri" açılmıştır.

Türk Ocaklarının kapatılarak yerini Halkevlerine bırakmasının temel siyasi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'ndeki din temelli "ümmet" toplum yapısından, modern Türkiye Cumhuriyeti'ndeki "millet" yapısına geçiş sürecinde; Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu'nun kurulması gibi çalışmalarla ortak bir geçmiş ve dil bilinci oluşturulması hedeflenmiştir. Bu çalışmaların ve Atatürk'ün milliyetçilik anlayışının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk bir konuşmasında; "Efendiler ve ey millet; iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler ve mensuplar memleketi olamaz. En doğru, en gerçek tarikat, medeniyet tarikatıdır." demiştir.

Atatürk'ün bu ifadeleri, temel ilkelerden "Laiklik" ile aşağıdaki bütünleyici ilkelerden hangisi arasındaki bağı en güçlü şekilde ortaya koymaktadır?

Mustafa Kemal Atatürk bir konuşmasında; "Bizim milletimiz, birbirinden çok farklı çıkarları olan ve bu sebeple birbiriyle mücadele halinde bulunan çeşitli sınıflardan ibaret değildir. Aksine mevcudiyetleri ve çalışmalarının sonuçları birbirine lazım olan sınıflardan ibarettir." demiştir.

Atatürk'ün bu sözüyle doğrudan ilişkili olan ve toplumsal dayanışmayı bir bütün olarak savunan bütünleyici ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Tarihsel süreçte 'ıslahat' kavramı, mevcut düzenin işleyişindeki aksaklıkları gidererek onu iyileştirmeyi ve eski yapıyı muhafaza etmeyi ifade ederken; Atatürk’ün 'inkılap' anlayışı, toplumun ihtiyaçlarına cevap veremeyen köhneleşmiş kurumların tamamen tasfiye edilerek yerine çağdaş bir düzenin kurulmasını ve bu sürecin sürekli kılınmasını savunur.

Buna göre Atatürkçü İnkılapçılık ilkesinin, geleneksel ıslahat anlayışından temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet Dönemi'nde gerçekleştirilen takvim, saat ve ölçü birimlerindeki değişiklikler genellikle sadece "Batı ile olan ekonomik ilişkilere uyum sağlama" perspektifiyle değerlendirilmektedir. Ancak bu düzenlemelerin, Osmanlı'dan devralınan çok parçalı sosyal ve idari yapıyı dönüştürmeye yönelik çok daha derin bir iç işlevi bulunmaktadır.

Buna göre, söz konusu düzenlemelerin iç sosyal yapıda doğrudan hedeflediği temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk Dönemi'nde Türk Tarih Kurumu (TTK) ve Türk Dil Kurumu'nun (TDK) kurulması, milli kültürün bilimsel bir temelde araştırılmasını ve halkın ortak bir tarih bilinciyle bütünleşmesini sağlamıştır. Bu çalışmalar, milleti ırk veya din birliği gibi 'objektif' kriterler yerine; duygu, ideal ve kültür birliği gibi 'subjektif' kriterlerle tanımlayan milliyetçilik anlayışının bir sonucudur.

Buna göre, Atatürk milliyetçiliğinin 'subjektif millet' anlayışını yansıtan temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Türk Devleti'nde laikleşme sürecini hızlandırmak, milli egemenlik anlayışını pekiştirmek ve devlet yönetimindeki iki başlılığı tamamen ortadan kaldırmak amacıyla $3$ Mart $1924$ tarihinde gerçekleştirilen siyasi inkılap aşağıdakilerden hangisidir?

$1924$ Anayasası'nda yer alan "Türkiye Büyük Millet Meclisi, milletin yegâne ve gerçek temsilcisi olup millet adına egemenlik hakkını yalnız o kullanır." hükmü, Cumhuriyetçilik ilkesinin kurumsal ve hukuki çerçevesini belirlemiştir. Bu madde ile milli iradenin kullanımı konusunda aşağıdakilerden hangisinin önlendiği ve hukuk dışı bırakıldığı savunulabilir?

Atatürk milliyetçiliği; ırkçılığı reddeden, milli bağımsızlığı her alanda savunan ve toplumu dil, tarih ile ülkü birliği etrafında birleştiren dinamik bir yapıya sahiptir. Bu ilke sadece kültürel bir uyanışı değil, aynı zamanda ekonomik ve siyasi bağımsızlığın tescilini de amaçlar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan Atatürk’ün milliyetçilik ilkesi doğrultusunda gerçekleştirilen çalışmalardan biri değildir?

Atatürk’ün milliyetçilik ilkesi; Türk toplumunun bağımsızlığını ve bütünlüğünü korumayı hedeflerken, bu idealin hem kültürel hem de ekonomik temellerle desteklenmesini zorunlu kılmıştır. Bu bağlamda yapılan inkılaplar, "millî bağımsızlık" ve "millî benlik" kavramlarını farklı uygulama alanlarında hayata geçirmiştir.

Buna göre, aşağıda verilen eşleştirmelerden hangisi milliyetçilik ilkesinin "iktisadi" ve "kültürel" boyutlarını temsil eden uygulamalara doğru bir örnektir?

Atatürk’e göre Türk İnkılabı, sadece eskiyi yıkıp yerine yeniyi koymak değil; aynı zamanda yapılan yenilikleri zamanın ve hayatın ihtiyaçlarına göre sürekli geliştirmektir. Bu durum, Atatürkçü düşünce sisteminin durağan (statik) bir yapıya dönüşmesini engelleyerek her dönemde güncelliğini korumasını sağlamıştır. Buna göre, Türk İnkılabı’nın kendi kendini yenileme ve çağdaşlaşma enerjisini aldığı temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürkçü düşünce sistemini durağanlıktan kurtaran ve temel ilkelerin toplumsal hayata yansımasını sağlayan unsurlara "bütünleyici ilkeler" denir. Buna göre, Milliyetçilik ilkesinin bir gereği olarak kabul edilen, toplumda ayrımcılığı reddeden ve bireyleri "kaderde, kıvançta ve tasada ortaklık" duygusuyla birbirine bağlayan bütünleyici ilke aşağıdakilerden hangisidir?

$1926$ yılında kabul edilen Türk Medeni Kanunu ile hukuk sistemi laikleşmiş ve toplumsal yaşamda kadın-erkek eşitliği yolunda devrim niteliğinde adımlar atılmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türk Medeni Kanunu ile kadınlara sağlanan kazanımlardan biri değildir?

Türk Medeni Kanunu’nun hazırlanması sürecinde, dönemin Adliye Vekili Mahmut Esat Bozkurt’un ifade ettiği üzere, birçok Avrupa ülkesinin kanunları incelenmiş ancak en nihayetinde İsviçre Medeni Kanunu örnek alınmıştır. İsviçre Medeni Kanunu'nun tercih edilmesinde; demokratik olması, pratik ve açık bir dil taşıması gibi özelliklerin yanı sıra "hakime geniş bir takdir yetkisi tanıması" da büyük rol oynamıştır. Kanun yapıcının bu tercihiyle ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Mustafa Kemal Atatürk bir konuşmasında; "Bizim dinimiz en makul ve en tabii bir dindir. Ve ancak bundan dolayıdır ki son din olmuştur. Bir dinin tabii olması için akla, fenne, ilme ve mantığa uygun olması lazımdır." ifadelerini kullanmıştır. Atatürk'ün bu sözleriyle vurguladığı temel dayanaklar dikkate alındığında, aşağıdaki inkılaplardan hangisinin laiklik ilkesinin "bilimsellik ve akılcılık" boyutunu eğitim sistemi üzerinden kurumsallaştırdığı savunulabilir?

Yeni Türk Devleti, hukuk sistemini laik ve çağdaş bir yapıya kavuşturmak amacıyla Avrupa devletlerinin hukuk sistemlerindeki birikimlerden faydalanmış ve bu kanunları Türk toplumunun ihtiyaçlarına göre uyarlayarak kabul etmiştir.

Buna göre, aşağıda verilen kanun ve bu kanunun hazırlanmasında örnek alınan kaynak ülke eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

$1924$ Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), Yeni Türk Devleti’nin hukuk sistemini kurumsallaştıran temel metinlerden biri olmasına rağmen, başlangıçta "Devletin dini İslam'dır." maddesini içermesi nedeniyle "tam laik" bir metin karakteri sergilememiştir.

Bu durumun hukuk devrimi süreciyle ilişkisi ve anayasanın niteliği hakkında yapılabilecek en doğru analiz aşağıdakilerden hangisidir?