Milli Mücadele Hazırlık Dönemi

Sivas Kongresi’nde Temsil Heyeti’nin üye sayısı artırılarak yetkileri “vatanın bütününü temsil eder” şeklinde genişletilmiş ve bu heyet, Millî Mücadele’nin yönetim merkezi haline gelmiştir. Bir siyasi oluşumun veya kurulun “hükümet” gibi hareket ettiğinin en temel göstergesi, yasama veya yargıdan ziyade yürütme yetkisini fiilen kullanmasıdır.

Buna göre, Sivas Kongresi sürecinde yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisi, Temsil Heyeti’nin yürütme yetkisini bir hükümet gibi kullandığına doğrudan kanıt olarak gösterilebilir?

Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen Misak-ı Milli kararları, Milli Mücadele'nin siyasi programını ve bağımsızlık hedeflerini dünyaya ilan etmiştir. Bu gelişme üzerine İtilaf Devletleri, baskıyla geri çekilmeyen bu kararlara tepki göstererek İstanbul'u resmen kontrol altına almışlardır.

Buna göre, 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Erzurum Kongresi, toplanış amacı ve delege yapısı bakımından Doğu Anadolu ile Doğu Karadeniz illerini kapsayan bölgesel bir nitelik taşımasına rağmen; "Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz." ve "Manda ve himaye kabul olunamaz." gibi kararlar almıştır. Bu iki temel kararın birlikte değerlendirilmesi, Milli Mücadele süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisinin kesinleştiğini gösterir?

$28$ Ocak $1920$ tarihinde Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen Misak-ı Millî, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde temelleri atılan bağımsızlık kararlarının parlamento tarafından onaylanmış halidir.

Misak-ı Millî'de yer alan bazı temel başlıklar aşağıda özetlenmiştir:

Bu bilgilere göre, Millî Mücadele'nin temel programı olan bu belgenin Osmanlı Mebusan Meclisi gibi resmî bir kurum tarafından kabul edilmesinin Türk tarihindeki en önemli hukuki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Sivas Kongresi sonrasında Anadolu ile siyasi bağları kopan İstanbul Hükümeti'nde Damat Ferit Paşa kabinesi düşmüş; yerine Milli Mücadele hareketine daha ılımlı bakan Ali Rıza Paşa Hükümeti kurulmuştur. Bu yeni kabine, Temsil Heyeti ile uzlaşma sağlamak amacıyla Bahriye Nazırı Salih Paşa'yı Amasya'ya göndermiştir. Yapılan görüşmeler sonucunda hazırlanan protokollerin büyük bir kısmı İstanbul'daki Meclis-i Vükela (Bakanlar Kurulu) tarafından "hükümetin yetkilerine müdahale" ve "anayasaya aykırılık" gibi gerekçelerle reddedilmiştir.

Bu bilgilere dayanarak, Amasya Görüşmeleri'nin protokol maddelerinin çoğu uygulanmamasına rağmen Milli Mücadele süreci için "siyasi bir başarı" ve "hukuki bir dönüm noktası" olarak nitelendirilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Sivas Kongresi'nde; ülkedeki tüm direniş cemiyetlerinin tek bir çatı altında toplanması, Temsil Heyeti'nin üye sayısının artırılarak tüm vatanı temsil eder hale getirilmesi ve Batı Cephesi Komutanlığına Ali Fuat Paşa'nın atanması kararları alınmıştır.

Bu gelişmeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Milli Mücadele hareketiyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Mustafa Kemal Paşa, $28$ Mayıs $1919$ tarihinde yayımladığı Havza Genelgesi'nde halkın işgalleri protesto etmesini ve mitingler düzenlemesini istemiş; ancak bu gösteriler sırasında Hristiyan azınlığa yönelik herhangi bir saldırı veya düşmanlık yapılmaması konusunda kesin uyarılarda bulunmuştur.

Mustafa Kemal Paşa'nın bu uyarıyla aşağıdakilerden hangisini doğrudan engellemeyi amaçladığı söylenebilir?

Sivas Kongresi'nde, Millî Mücadele'yi tek bir merkezden yönetmek, disiplini sağlamak ve bölgesel kurtuluş çabalarını ulusal bir boyuta taşımak amacıyla ülkedeki tüm direniş cemiyetleri birleştirilmiştir. Bu doğrultuda kurulan ve Kurtuluş Savaşı'nın tek çatı kuruluşu haline gelen yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele Dönemi'nde Batı Anadolu’da Yunan işgallerine karşı sivil ve askeri direnişi koordine etmek, Batı Cephesi'ni kurmak ve bölgedeki Kuvayı Milliye birliklerinin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Balıkesir ve Alaşehir kongreleri düzenlenmiştir. Bu kongrelerin toplanmasında ve bölgedeki direnişin siyasi-hukuki zemininin oluşturulmasında öncü rol oynayan cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Sivas Kongresi'nden sonra Milli Mücadele'nin yönetim merkezinin Batı Cephesi'ne yakın bir noktaya taşınması kararlaştırılmış ve Temsil Heyeti $27$ Aralık $1919$'da Ankara'ya gelmiştir. Ankara'nın merkez olarak seçilmesinde demiryolu ağının üzerinde bulunması belirleyici bir faktördür. Ancak Eskişehir ve Afyon gibi Batı Anadolu'nun diğer önemli demiryolu merkezlerinin Milli Mücadele'nin ana karargâhı olarak tercih edilmemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele Dönemi'nde toplanan bölgesel kongreler, bazen ulusal kongre kararlarıyla nüans farkları taşıyan kararlar almışlardır. Örneğin Alaşehir Kongresi’nde (16-25 Ağustos 1919), vatanın kurtuluşu için bağımsızlığa zarar vermemek kaydıyla 'herhangi bir büyük devletin yardımının kabul edilebileceği' görüşü benimsenmiştir.

Alaşehir Kongresi'nde benimsenen bu yaklaşım, Sivas Kongresi’nde alınan aşağıdaki kararlardan hangisiyle temelden bağdaşmamaktadır?

Havza Genelgesi’nde Mustafa Kemal Paşa; işgallerin protesto edilmesini, İtilaf Devletleri ve İstanbul Hükümeti’ne uyarı telgrafları çekilmesini isterken, bu gösteriler sırasında Hristiyan halka karşı saldırgan tutumlardan kaçınılmasını "milli bir sorumluluk" olarak belirtmiştir.

Bu direktifin; Mondros Ateşkes Antlaşması'nın özellikle $7$. maddesi ve Wilson Prensipleri göz önünde bulundurulduğunda, Milli Mücadele'nin "meşruiyet zemini" açısından taşıdığı en temel fonksiyon aşağıdakilerden hangisidir?

Amasya Genelgesi ($22$ Haziran $1919$), Millî Mücadele’nin hazırlık evresinde hareketin kişisellikten çıkarılarak milletin ortak kararı hâline getirilmesi amacıyla Mustafa Kemal Paşa’nın yanı sıra Rauf Orbay, Ali Fuat Cebesoy ve Refet Bele tarafından imzalanmış; Kâzım Karabekir ve Cemal Paşa tarafından da telgrafla onaylanmıştır. Millî Mücadele’nin yol haritası niteliğinde olan bu belgede, direnişin haklı nedenleri ve gelecekteki yönetim biçimine dair ipuçları barındıran temel ilkeler yer almıştır.

Buna göre, genelgede yer alan aşağıdaki maddelerden hangisi, Millî Mücadele'nin 'yöntemini' belirlemesinin yanı sıra üstü kapalı bir şekilde 'millî egemenlik' ilkesine de ilk kez vurgu yapmaktadır?

Mustafa Kemal Paşa tarafından hazırlanan ve Rauf Bey, Ali Fuat Paşa, Refet Bey gibi önemli komutanların da onayıyla yayımlanan Amasya Genelgesi'nde yer alan bazı maddeler ve bu maddelerin Milli Mücadele süreci içindeki anlamları aşağıda verilmiştir:

Bu bilgilere dayanarak Amasya Genelgesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

$16$ Mart $1920$ tarihinde İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edilmesi ve Mebusan Meclisi'nin dağıtılarak mebusların tutuklanması üzerine Mustafa Kemal Paşa; valiliklere ve komutanlıklara gönderdiği genelgede, "Ankara'da olağanüstü yetkilere sahip bir meclisin" toplanacağını bildirmiştir.

Bu gelişme, İstanbul'un işgalinin Türk siyasi hayatında aşağıdakilerden hangisine neden olduğunu kanıtlar?

$16$ Mart $1920$ tarihinde İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u resmen işgal ederek Mebusan Meclisi'ni basmalarına ve bazı milletvekillerini sürgün etmelerine yol açan temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Amasya Görüşmeleri sonrasında meclisin İstanbul'da toplanması kararlaştırılmış; Temsil Heyeti de gelişmeleri daha yakından takip edebilmek ve Batı Cephesi'ndeki faaliyetleri yönetebilmek amacıyla $27$ Aralık $1919$'da Ankara'ya gelmiştir. Ankara'nın Milli Mücadele'nin fiilî merkezi olarak seçilmesinde askeri, siyasi ve lojistik birçok etken bir arada rol oynamıştır.

Buna göre, Ankara'nın merkez seçilmesindeki stratejik gerekçeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kararın alınmasında etkili olan unsurlardan biri değildir?

Erzurum Kongresi, Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile Trabzon Muhafaza-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti'nin girişimleriyle bölgesel bir kongre olarak toplanmıştır. Ancak kongrede "Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz." ve "Manda ve himaye kabul olunamaz." gibi kararlar kabul edilmiştir.

Bu bilgiler ışığında, Erzurum Kongresi hakkında ulaşılabilecek en temel yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele hazırlık döneminde İstanbul'un işgal süreciyle ilgili iki kritik tarih bulunmaktadır: $13$ Kasım $1918$ ve $16$ Mart $1920$. İlk tarihte İtilaf donanması İstanbul önlerine gelerek şehri fiilen kontrol altına almış; ancak kentin resmi işgali ve kamu kurumlarına yönelik doğrudan müdahale yaklaşık bir buçuk yıl sonra gerçekleşmiştir.

Aşağıdakilerden hangisi, $16$ Mart $1920$ tarihinde gerçekleşen bu 'resmi işgal'i $1918$'deki fiili durumdan ayıran ve Ankara'da yeni bir meclisin açılmasını zorunlu kılan en temel gelişmedir?

Temsil Heyeti, Sivas Kongresi'nin ardından $27$ Aralık $1919$ tarihinde Ankara'ya gelerek burayı Milli Mücadele'nin fiilî yönetim merkezi olarak seçmiştir.

Ankara'nın merkez olarak tercih edilmesinde etkili olan aşağıdaki gerekçelerden hangisi, şehrin coğrafi ve stratejik konumuyla doğrudan ilgilidir?